Kültür Sanat Edebiyat Şiir

ideoloji sizce ne demek, ideoloji size neyi çağrıştırıyor?

ideoloji terimi İdris Elibol tarafından 06.08.2003 tarihinde eklendi

  • Kumdan Kale
    Kumdan Kale25.05.2015 - 22:10

    aslen soyut bir kavram ve marx' a göre
    yanılsama olması ile birlikte,
    uygulandığı alanda somuta aktarılır ve pratikte varolur.

  • Şinasi Akay
    Şinasi Akay21.05.2015 - 09:39

    Dünya görüşü.

  • Kadir Yıldız
    Kadir Yıldız28.02.2015 - 14:11

    çok itici bir kelime gibi geliyor bana..

  • Tuğrul Ataş
    Tuğrul Ataş31.10.2013 - 11:35

    TUğrul Ataş.İslam Ve İdeoloji.Bengisu Yayınları.İstanbul.2013. S.25-28 Arası
    Özelde ideolojiyi, genelde bir kavramı tahlil etmek için izleyebileceğimiz yöntemler sınırsızdır. Ama hedefe kısa sürede varmak için kullanabileceğimiz kestirme yöntemler kısıtlıdır. Bunlardan belli başlı birkaç tahlil yöntemini belirtmek gerekirse:
    a) Kavramı tarihi süreçte oluşturan kelimeleri ayrıştırmak
    b) Kavramı konumlandırmak; neye karşı, ne amaçla kullanıldığını göstermek.
    c) Belli kavramları turnusol kâğıdı olarak kullanmak
    d) Kurucu değerlerini tespit etmektir. Bunlara bir de Manheım’ın tarihsel-sosyolojik tahlilini ekleyebiliriz. Manheım’ın kavramsal tahlile zemin oluşturucu bir adım olarak öngördüğü şey:
    ‘’Problemin çözüme ulaştırılması, ancak tarihte ve bir olaylar bütünü çerçevesinde analiz edilmesi gereken kavramsal anlamın zaman zaman ve zaman zaman da başka bir yanın ortaya çıktığı bir mekân arayarak, bu sözde birliğin iç içe girmiş unsurlarını ayıklayan bir analizle mümkün olabilir.Yani sosyolojik anlam analizine başvurarak gerçek tarihsel bağlam çerçevesindeki problemin çözülmesi amaçlanmak-tadır.’’
    Biz bu yöntemler içinden özel olarak birini tercih etmeyeceğiz. Çünkü tarihi süreçte ideoloji kavramı, yukarıdaki tahlil yöntemlerinin süzgecinden birçok kez geçmesine rağmen zihinlerimizde hala berraklığa kavuşamadı. Bu yüzden bizim çabamız ideoloji kavramını tanımlamaktan ziyade; ideolojinin tanımsızlığını tanımlamak ve bu tanımsızlık üzerinden onu konumlandırmak olarak görülebilir.

    Merhum Meriç bu kelimenin ilk kullanıcısının Destut de Tracy’i olduğu söylemektedir. Tracy’nin iki asırlık bir geçmişi olan bu kelimeye yüklemek istediği vazife, -Meriç’in yorumuna göre- felsefeye yeni bir kalıp vermekti.
    Tracy ideoloji kelimesini dört anlamda kullanmıştır ama kelimeye yüklediği ortak anlam ise genel olarak düşünme bilimidir. Bu düşünme bilimini ‘ideler bilimi’ olarak da yorumlayabiliriz çünkü ona göre ideoloji, tıpkı bir matematik ve fizik gibi bir bilimdir. Ama ideoloji özel olarak –idenin- yani düşüncenin bilimi olduğu için daha kapsamlıdır ve hayatın bütün pratik yönlerini içine alır. Tracy aynı zamanda bilgilenme sürecini ideoloji kelimesiyle tanımlamaktadır ve kavram olarak ideolojiyi Bacon’un İdol öğretisinden almıştır. Bu yüzden Bacon’a ve onun İdol öğretisine başvurmak zorundayız.
    Bacon’un İdol öğreti sürecinde İdol eşittir puttur.(Put kelimesini ön yargı olarak da alabilirsiniz) ve dört türü vardır. Soy, mağara, pazar ve tiyatro putu. Her yerde karşımıza çıkan bu dört put daha sonra göreceğimiz üzere Althusser’de her yerde, her şeye hüküm süren ideoloji şeklini alacaktır. Bacon, ideolojiye kavramsal ve anlamsal açıdan temel olan kendi idol öğretisini şu şekilde ifade eder:
    ‘’İnsan aklını işgal eden ve usta köklerini salan putlar ve yanlış kavramlar; gerçeğin insan aklına girmesine engel olmakla kalmayıp aynı zamanda akla girmesine izin verilen gerçekleri putlar ve yanlış kavramlar engelliyorlar.’’
    Bu açıklamaya dikkat ettiğimizde fark edeceğimiz ilk şey Bacon’un İdol tanımı ile modern dönem ideoloji tanımının birbirleriyle olan benzerliğidir. Bacon’un bu tanımı, ideolojinin Marx’ın tanımındaki yanlış bilinçlenme ya da Barret’ın sahte bilinçlenme tanımına temel olan bir tanımlamadır. Bu anlamsal benzerlik her iki durumdaki tarihi olarak yeni bir otorite yaratmaktaki sürecin sonucudur. Bacon papalığın otoritesinin sarsıldığı 16.asırda var olan otoriteye karşı yeni bir düşünce sistemi kurmaktaydı aynı mücadele farklı isimler altında sonraki asırlarda gelen ideologlar içinde geçerlidir.
    Kavramın zihnimizdeki asıl temellendiricileri, tarihi olarak geçmişten günümüze yaklaştıkça ortaya çıkmaktadır. Yine bu durum bize ideolojinin kavramsal analizden ziyade tarihsel analize daha uygun olduğunu göstermektedir. İdeoloji kavramının anlamlandırma oluşumunda(Anlamlandırma oluşumu diyoruz çünkü bir şeyin anlamlandırılması, o şeyin kendisinin değilse bile; kendisini oluşturan şeylerin en temel belirleyenidir) etkili olan kişiler Bacon’dan sonra Condillac, Halvetius ve asrımızda ideolojiye Marxist nazardan ama Marx’tan farklı bir açılım getiren Althusser’dir. Burada ideoloji ile özdeşleşmiş olduğu halde ideoloji hakkında pek bilgi alamadığımız Marx’a ideoloji yorumu için başvurmayacağız çünkü Marx ideolojiyi sadece Feuerbach üzerine tezlerinde Alman ideolojisine değinir ve kavram olarak ideoloji kelimesi bir daha karşımıza çıkmaz. O yüzden Marx’ta -bir ideolog olsa da- sistematik bir ideoloji yorumu aramak beyhudedir. Ama ideolojik düşüncenin temel birçok yapıcı unsuru -yer yer göstereceğiz- Marx’ta kendini göstermektedir.
    Condillac ve Halvetius, Bacon’un ‘idol’ kavramı yerine kavramsal olarak farklı bir kelimeyi -ön yargıyı- koymuşlardır. Ama içini aynı anlamla yani ‘put’la (ön yargıyla eş anlamlı olarak) doldurmuştur. Onlara göre de en büyük ön yargı dindir.
    Bu dini olumsuzlayıcı düşünce Bacon’dan günümüze kadar bütün ideolojik düşünürlerinin ortak özelliğidir. Mesela Tracy -bir duyumcu olarak- metafizik kavramımın insanlığa vereceği bir şey olamadığını söylemiş aynı şekilde Marx din eleştirisini her eleştirinin başı olarak göstermişlerdir.

  • İmelda Cisil
    İmelda Cisil22.09.2010 - 12:24

    politik ogretinin bas gosterdigi, duslenen ideal bir yasam bicmidir ideoloji.

  • Ramazan Ağkıran
    Ramazan Ağkıran13.09.2010 - 16:30

    Demokratik rejimimin hiç bir ideolojinin rejimi olmadığını ve özgürlükler rejimi olduğunu zannedenlere önce küçük bir araştırma yapmalarını tavsiye ederim.Öncelikle Kapitalizmi araştırsınlar.Komünizmin rejiminin Sosyalizm, İslamın rejiminin Hilafet olduğunu bilenler demokrasinin de Kapitalizmin rejimi olduğunu anlıycaklardır

  • Ramazan Ağkıran
    Ramazan Ağkıran08.09.2010 - 23:08

    İdeoloji dünya hayatında insan oğlunun toplumsal hayatını düzenleyen, insanoğlunun dünya üzerinde yaşarken dünya hayatının öncesi ve sonrasına dair edindiği fikirdir.Hiç aramaya gerek yok arkadaşlar ideolojinin en basit ve en doğru açıklaması budur.Bir fikrin ideoloji değeri taşıyabilmesi için o ideolojinin bünyesinden bir hayat düzeni çıkmalıdır.Çıkan bu hayat düzeni(sistem) insanoğlunun dünya üzerindeki toplumsal yaşantısını hiç bir boşluk bırakmadan düzenleyebilmelidir.Dünya üzerinde bu tarzda insanoğlunun toplumsal yaşantısını düzenleyen ve ihtiyaçlarını nicelik ve nitelik bakımından düzenleyen üç fikir (ideoloji) vardır.Bunlar; ikisi akli birisi ilahi olmak üzere üç tanedir.Bunlar Kapitalizm, Komünizm ve İslam 'dır.Bunun dışındakiler toplumsal yaşantıyı tam ve eksiksiz düzenleyemediklerinden düşük alt fikirlerdir.Örneğin Milliyetçilik gibi.Şimdiden teşekkürler.

  • Onur Aydın
    Onur Aydın31.07.2010 - 13:53

    1944 e yanıt
    nasıl ideolojilere karşı durupta karşı duruşunuzu bir ideoloji gibi kalıba döktünüz hayret ettim

  • Erdem Ülkün
    Erdem Ülkün24.10.2009 - 21:44

    resmi ideolojisi olan hiçbir devlet demokratik değildir.

  • Osman Özütler
    Osman Özütler28.08.2009 - 18:47

    Her ideolojide illa ki doğruluk payı vardır..