Kültür Sanat Edebiyat Şiir

ideoloji sizce ne demek, ideoloji size neyi çağrıştırıyor?

ideoloji terimi İdris Elibol tarafından 06.08.2003 tarihinde eklendi

  • Kumdan Kale
    Kumdan Kale 25.05.2015 - 22:10

    aslen soyut bir kavram ve marx' a göre
    yanılsama olması ile birlikte,
    uygulandığı alanda somuta aktarılır ve pratikte varolur.

  • Şinasi Akay
    Şinasi Akay 21.05.2015 - 09:39

    Dünya görüşü.

  • Kadir Yıldız
    Kadir Yıldız 28.02.2015 - 14:11

    çok itici bir kelime gibi geliyor bana..

  • Tuğrul Ataş
    Tuğrul Ataş 31.10.2013 - 11:35

    TUğrul Ataş.İslam Ve İdeoloji.Bengisu Yayınları.İstanbul.2013. S.25-28 Arası
    Özelde ideolojiyi, genelde bir kavramı tahlil etmek için izleyebileceğimiz yöntemler sınırsızdır. Ama hedefe kısa sürede varmak için kullanabileceğimiz kestirme yöntemler kısıtlıdır. Bunlardan belli başlı birkaç tahlil yöntemini belirtmek gerekirse:
    a) Kavramı tarihi süreçte oluşturan kelimeleri ayrıştırmak
    b) Kavramı konumlandırmak; neye karşı, ne amaçla kullanıldığını göstermek.
    c) Belli kavramları turnusol kâğıdı olarak kullanmak
    d) Kurucu değerlerini tespit etmektir. Bunlara bir de Manheım’ın tarihsel-sosyolojik tahlilini ekleyebiliriz. Manheım’ın kavramsal tahlile zemin oluşturucu bir adım olarak öngördüğü şey:
    ‘’Problemin çözüme ulaştırılması, ancak tarihte ve bir olaylar bütünü çerçevesinde analiz edilmesi gereken kavramsal anlamın zaman zaman ve zaman zaman da başka bir yanın ortaya çıktığı bir mekân arayarak, bu sözde birliğin iç içe girmiş unsurlarını ayıklayan bir analizle mümkün olabilir.Yani sosyolojik anlam analizine başvurarak gerçek tarihsel bağlam çerçevesindeki problemin çözülmesi amaçlanmak-tadır.’’
    Biz bu yöntemler içinden özel olarak birini tercih etmeyeceğiz. Çünkü tarihi süreçte ideoloji kavramı, yukarıdaki tahlil yöntemlerinin süzgecinden birçok kez geçmesine rağmen zihinlerimizde hala berraklığa kavuşamadı. Bu yüzden bizim çabamız ideoloji kavramını tanımlamaktan ziyade; ideolojinin tanımsızlığını tanımlamak ve bu tanımsızlık üzerinden onu konumlandırmak olarak görülebilir.

    Merhum Meriç bu kelimenin ilk kullanıcısının Destut de Tracy’i olduğu söylemektedir. Tracy’nin iki asırlık bir geçmişi olan bu kelimeye yüklemek istediği vazife, -Meriç’in yorumuna göre- felsefeye yeni bir kalıp vermekti.
    Tracy ideoloji kelimesini dört anlamda kullanmıştır ama kelimeye yüklediği ortak anlam ise genel olarak düşünme bilimidir. Bu düşünme bilimini ‘ideler bilimi’ olarak da yorumlayabiliriz çünkü ona göre ideoloji, tıpkı bir matematik ve fizik gibi bir bilimdir. Ama ideoloji özel olarak –idenin- yani düşüncenin bilimi olduğu için daha kapsamlıdır ve hayatın bütün pratik yönlerini içine alır. Tracy aynı zamanda bilgilenme sürecini ideoloji kelimesiyle tanımlamaktadır ve kavram olarak ideolojiyi Bacon’un İdol öğretisinden almıştır. Bu yüzden Bacon’a ve onun İdol öğretisine başvurmak zorundayız.
    Bacon’un İdol öğreti sürecinde İdol eşittir puttur.(Put kelimesini ön yargı olarak da alabilirsiniz) ve dört türü vardır. Soy, mağara, pazar ve tiyatro putu. Her yerde karşımıza çıkan bu dört put daha sonra göreceğimiz üzere Althusser’de her yerde, her şeye hüküm süren ideoloji şeklini alacaktır. Bacon, ideolojiye kavramsal ve anlamsal açıdan temel olan kendi idol öğretisini şu şekilde ifade eder:
    ‘’İnsan aklını işgal eden ve usta köklerini salan putlar ve yanlış kavramlar; gerçeğin insan aklına girmesine engel olmakla kalmayıp aynı zamanda akla girmesine izin verilen gerçekleri putlar ve yanlış kavramlar engelliyorlar.’’
    Bu açıklamaya dikkat ettiğimizde fark edeceğimiz ilk şey Bacon’un İdol tanımı ile modern dönem ideoloji tanımının birbirleriyle olan benzerliğidir. Bacon’un bu tanımı, ideolojinin Marx’ın tanımındaki yanlış bilinçlenme ya da Barret’ın sahte bilinçlenme tanımına temel olan bir tanımlamadır. Bu anlamsal benzerlik her iki durumdaki tarihi olarak yeni bir otorite yaratmaktaki sürecin sonucudur. Bacon papalığın otoritesinin sarsıldığı 16.asırda var olan otoriteye karşı yeni bir düşünce sistemi kurmaktaydı aynı mücadele farklı isimler altında sonraki asırlarda gelen ideologlar içinde geçerlidir.
    Kavramın zihnimizdeki asıl temellendiricileri, tarihi olarak geçmişten günümüze yaklaştıkça ortaya çıkmaktadır. Yine bu durum bize ideolojinin kavramsal analizden ziyade tarihsel analize daha uygun olduğunu göstermektedir. İdeoloji kavramının anlamlandırma oluşumunda(Anlamlandırma oluşumu diyoruz çünkü bir şeyin anlamlandırılması, o şeyin kendisinin değilse bile; kendisini oluşturan şeylerin en temel belirleyenidir) etkili olan kişiler Bacon’dan sonra Condillac, Halvetius ve asrımızda ideolojiye Marxist nazardan ama Marx’tan farklı bir açılım getiren Althusser’dir. Burada ideoloji ile özdeşleşmiş olduğu halde ideoloji hakkında pek bilgi alamadığımız Marx’a ideoloji yorumu için başvurmayacağız çünkü Marx ideolojiyi sadece Feuerbach üzerine tezlerinde Alman ideolojisine değinir ve kavram olarak ideoloji kelimesi bir daha karşımıza çıkmaz. O yüzden Marx’ta -bir ideolog olsa da- sistematik bir ideoloji yorumu aramak beyhudedir. Ama ideolojik düşüncenin temel birçok yapıcı unsuru -yer yer göstereceğiz- Marx’ta kendini göstermektedir.
    Condillac ve Halvetius, Bacon’un ‘idol’ kavramı yerine kavramsal olarak farklı bir kelimeyi -ön yargıyı- koymuşlardır. Ama içini aynı anlamla yani ‘put’la (ön yargıyla eş anlamlı olarak) doldurmuştur. Onlara göre de en büyük ön yargı dindir.
    Bu dini olumsuzlayıcı düşünce Bacon’dan günümüze kadar bütün ideolojik düşünürlerinin ortak özelliğidir. Mesela Tracy -bir duyumcu olarak- metafizik kavramımın insanlığa vereceği bir şey olamadığını söylemiş aynı şekilde Marx din eleştirisini her eleştirinin başı olarak göstermişlerdir.

  • İmelda Cisil
    İmelda Cisil 22.09.2010 - 12:24

    politik ogretinin bas gosterdigi, duslenen ideal bir yasam bicmidir ideoloji.

  • Ramazan Ağkıran
    Ramazan Ağkıran 13.09.2010 - 16:30

    Demokratik rejimimin hiç bir ideolojinin rejimi olmadığını ve özgürlükler rejimi olduğunu zannedenlere önce küçük bir araştırma yapmalarını tavsiye ederim.Öncelikle Kapitalizmi araştırsınlar.Komünizmin rejiminin Sosyalizm, İslamın rejiminin Hilafet olduğunu bilenler demokrasinin de Kapitalizmin rejimi olduğunu anlıycaklardır

  • Ramazan Ağkıran
    Ramazan Ağkıran 08.09.2010 - 23:08

    İdeoloji dünya hayatında insan oğlunun toplumsal hayatını düzenleyen, insanoğlunun dünya üzerinde yaşarken dünya hayatının öncesi ve sonrasına dair edindiği fikirdir.Hiç aramaya gerek yok arkadaşlar ideolojinin en basit ve en doğru açıklaması budur.Bir fikrin ideoloji değeri taşıyabilmesi için o ideolojinin bünyesinden bir hayat düzeni çıkmalıdır.Çıkan bu hayat düzeni(sistem) insanoğlunun dünya üzerindeki toplumsal yaşantısını hiç bir boşluk bırakmadan düzenleyebilmelidir.Dünya üzerinde bu tarzda insanoğlunun toplumsal yaşantısını düzenleyen ve ihtiyaçlarını nicelik ve nitelik bakımından düzenleyen üç fikir (ideoloji) vardır.Bunlar; ikisi akli birisi ilahi olmak üzere üç tanedir.Bunlar Kapitalizm, Komünizm ve İslam 'dır.Bunun dışındakiler toplumsal yaşantıyı tam ve eksiksiz düzenleyemediklerinden düşük alt fikirlerdir.Örneğin Milliyetçilik gibi.Şimdiden teşekkürler.

  • Onur Aydın
    Onur Aydın 31.07.2010 - 13:53

    1944 e yanıt
    nasıl ideolojilere karşı durupta karşı duruşunuzu bir ideoloji gibi kalıba döktünüz hayret ettim

  • Erdem Ülkün
    Erdem Ülkün 24.10.2009 - 21:44

    resmi ideolojisi olan hiçbir devlet demokratik değildir.

  • Osman Özütler
    Osman Özütler 28.08.2009 - 18:47

    Her ideolojide illa ki doğruluk payı vardır..

  • Erdem Ülkün
    Erdem Ülkün 24.08.2009 - 16:48

    İnsan aklının yarattığı hiç bir ideoloji sonsuza kadar devam edemez.

  • Erdem Ülkün
    Erdem Ülkün 13.05.2009 - 19:31

    Bazı ideolojiler; Sosyalizm,komünizm,kapitalizm,emperyalizm,fanatizmi savunanlara kişisel ya da toplumsallık bağlamında belli ölçülerde düşün anlamında saygı gösterilir.Saygı değil de,insanlık adına nefretle karşı konulması gereken izim'ler,Faşizm,Anti-semitizm,Sosyal Darvinizm,ve bonapartizm'dir.

  • Attila İlhann
    Attila İlhann 26.01.2009 - 10:35

    bir dusunce, hakim olmak isterse, ideoloji olmalidir. misal: marksism bir dusuncedir, ama o zaman ki lenin o dusuncenin sayesinde bir hukumet yaratti, ve marksism dusuncesini bir vesile hakimlik icin etti, bir ideoloji olmusdur marksism. ideoloji bir toplum da olursa, siyaset, iktisad, kultur, sanat, ispor ve... her bi sey onun oyuncagi olacaktir.ideoloji bu zaman da olupdur ya olmekdadir. ideolojunu ben hepinizden iyi ve cok anliyorum, cunki iranda yasiyorum.

  • Ferhat Yavuz
    Ferhat Yavuz 04.01.2009 - 11:18

    Düşünce biçimi.

  • Korkut Orhan
    Korkut Orhan 03.10.2007 - 02:32

    sağ/sol farketmez, elbette hiçbir ideoloji mükemmel değildir..
    farklı ideolojileri inceleyen bünyeler, her ideolojinin -kendilerine göre- aksayan/tıkslayan/hömküren/çemkiren yönlerini bulabilirler..zaten bulmalılar da..doğru olan budur çünkü..

    zira, koşulsuz kabul edilen, asla eleştirilmeyen/eleştirilemeyen fikirlerin sağlıklı olmadığı gün gibi aşikârdır.

    demem o ki,
    ideolojileri özümseyen, onlara tersten de bakabilmeyi başaran bünyeler, zaten taşın altına elini sokmaktan zerre çekinmeyeceklerdir..

    aslolan,
    okumak ve anlamak, dolayısıyla bilmek.
    ardından,
    yaşananlara bakmak ve tabloyu daha net görmek/görebilmek.

    gerisi zaten çorap söküğü..

  • Mehmet Bilen
    Mehmet Bilen 14.04.2007 - 12:07

    İDEOLOJİ NEDİR?
    (İDEOLOJİK ETKEN VE İDEOLOJİK BİÇİMLER)

    İdeoloji dediğimiz şey nedir? İdeoloji diyen, her şeyden önce fikir (ide) demektedir. İdeoloji, bir bütün, bir teori, bir sistem, hatta bazen yalnızca bir zihniyet oluşturan fikirlerin tümüdür.
    Marksizm, bir bütünü biçimlendiren ve bütün sorunlar için bir çözüm yöntemi sunan bir ideolojidir. Cumhuriyetçi bir ideoloji, bir cumhuriyetçinin kafasında bulacağımız fikirlerin bütünüdür.
    Ama bir ideoloji, yalnızca salt fikirlerin, her türlü duygudan ayrıldığı varsayılacak fikirlerin toplamı değildir (zaten bu, metafizik bir anlayıştır) , bir ideoloji, zorunlu olarak, duyguları, gönül yakınlıklarını, hoşlanmazlıkları, umutları, korkuları vb. içerir. Proletarya ideolojisinde, sınıf savaşımının düşünceye dayanan öğeleri yanında, kapitalist düzenin sömürdüklerine karşı, 'mahpuslara' karşı duyulan dayanışma duygularını da, isyan duygularını da, coşku ve hayranlık duygularını vb. buluruz. Bütün bunların hepsi bir ideolojiyi oluşturan şeylerdir. İdeolojik etken denen şeyi görelim: bu, ideolojiyi, bir neden olarak ya da etkileme yeteneğinde bir şey yapan bir güç olarak anlamaktır ve bunun için de, ideolojik etkenin etkisinden söz edilir. Örneğin dinler, hesaba katmamız gereken birer ideolojik etkendir; hala önemli bir biçimde etken olan manevi bir güçleri vardır.
    İdeolojik biçim denince ne anlaşılır? Bu deyimle, özelleşmiş bir alanda (bilim ve sanat alanında) bir ideoloji oluşturan, özel fikirlerden bir bütün anlatılır. Din, ahlak, ideolojik biçimlerdir; aynı şekilde, bilim, felsefe, edebiyat, sanat, şiir de ideolojik biçimlerdir. Öyleyse, genellikle ideoloji tarihini, özelikle bütün bu biçimlerin rolünü incelemek istersek, bu incelememizi, ideolojiyi tarihten, yani toplumların yaşamından ayırarak değil, ideolojinin, etkenlerinin, biçimlerinin rolünü toplum içine yerleştirerek ve toplumdan yola çıkarak yürüteceğiz.

  • Serkan Serinkan
    Serkan Serinkan 23.01.2007 - 17:36

    büyük zekalar, sürüleri ideolojiler aracılığıyla güder.. kutsal değerlerin içini boşaltmak için bunları kullanır....
    _millet gibi Allah'ın kutsadığı bir kavramdan, milliyetçilikten diğerleri nefret etsinler diye mesela...
    _başka birinde eşitlik, özgürlük, yardımlaşarak hep birlikte yaşamak gibi kavramları.....
    _akılcılık, deneycilik... dinsizlik sayılsın diye...
    _ve hatta, diğerleri dinden, Kuran'dan soğusunlar diye en başta mezhep denilen ideolojileri bile yaratmışlardır köpoğlusuları... ]:((
    _Ne mutlu Türküm diyene, yaşasın halkların kardeşliği, Allahu ekber...... bunları birarada diyecek kimse bırakmamışlardır....

  • Balamir Ercan
    Balamir Ercan 13.01.2007 - 23:16

    Liberalizmi bilmek, sosyalizmden beslenmek, faşizmden uzak kalmak, İslamiyete de uymak lazım.

  • İlkerkar
    İlkerkar 13.10.2006 - 20:37

    bireyin her turlü eylem,gorüş ve siyasi ortama bakışı

  • Seda
    Seda 09.06.2006 - 18:05

    bir toplumsal grubun ya da toplumun yasamina yon veren ve kendi icinde uyumlu bir sistem olusturan dusunceler,inanclar ve yine dusunus yontemlerinin bir butun halidir...

  • Pembe
    Pembe 29.11.2005 - 14:58

    burda kimse kalmadı
    mailden ulaşmasaydın bende yoktum.bitti tartışma.bu yüzdende yazdıklarını silip gittiler.can habertanların lehine karar verdi.
    şu sıralardada işleri yoğun hallettiklerinde sana ulaşırlar.
    terkedilmedin yani.sen bizim biricik çaylağımızsın. :)))
    tartışma diyaloglarını kopyalarken kaçırdığın yer varsa ben sana yolların sen söyle yeter.hadi eyvallah.

  • Kandıralı
    Kandıralı 29.11.2005 - 14:50

    pembe senin yazdıkların nerde
    aloooo biriniz ulaşın bana yaaaa
    delirecem kaç gündür kimseden haber yok

  • Kandıralı
    Kandıralı 29.11.2005 - 14:48

    bizim ekipten kimse kalmadımı.
    habertan nerde oda yok
    üstelik yazdıklarıda yok

  • Murat Duygulu
    Murat Duygulu 27.11.2005 - 18:20

    yönetici elitin, kendi varlık sebebini meşrulaştırmak için oluşturduğu ve toplumun geri kalan kısmını kendine yedeklemeye yarayan, tamamiyle insan ürünü bilinç yanıltsaması... ör: milliyetçilik, kemalizm, faşizm, islamcılık...

  • Yaşam Aslan
    Yaşam Aslan 21.07.2005 - 23:46

    Toplumun şöyle yada böyle olması gerektiğine inananların düşünce vekanılarından ortaya çıkan düşünce sistemi...

  • Sezgin Yeşiltaş
    Sezgin Yeşiltaş 31.05.2005 - 17:31

    İdeologların ürettiği bir bilim dalı. İlk üretimi eski yunanda Platon devlet teorisi ile gerçekleştirmiştir. İdeologlar halkı belli bir kanala kanalize etmek gereksinimi duyunca bu tür şeyler üretir. Bu kanallar reyting kaygısı taşımaz. Kişiler hangi kanalı kendi hallerine yakın hissederlerse o kanala zaplarlar, bu olaya kanalize edilmek denir. Fakat çok fazla zap yapanlar pek kimse tarafından sevilmez. Bu olayı,da değerlendiren ideologlar bu sefer idealler adı ile farklı bir ideoloji bile yaratmıştır..

    Ne oluyor bana akşam güneşi...
    En iyi TV mi seyretmek serinde?

  • Osman Sevimli
    Osman Sevimli 24.01.2005 - 17:43

    idea dan geldigi belirtilen kelime düşünce anlamındadır.fakat günümüzde üzerine üstlenen misyon daha çok bazı grubların taşıdıkları aykırı düşünceler agırlıklıdır.dönem itibariyle biraz siyasi makyaj altındadır.

  • F
    F 14.07.2004 - 15:17

    Dünya ve Toplum/lar hakkında birbirleriyle tutarlı olan inanç ve düşünce sistemi.

  • F
    F 13.04.2004 - 17:36

    ideo = idea = Düşünce,fikir kökünden gelen kelime

  • Yalçın Mamay
    Yalçın Mamay 06.03.2004 - 20:33

    ideoloji

  • Özgür Turgay
    Özgür Turgay 20.02.2004 - 10:17

    gereksiz..

  • Tarhan Tekelioglu
    Tarhan Tekelioglu 07.08.2003 - 05:12

    Prof. Serif Mardin'in bu adi tasiyan bir kitabi var..