Kültür Sanat Edebiyat Şiir

hiciv sizce ne demek, hiciv size neyi çağrıştırıyor?

hiciv terimi Abdulkadir Kahraman tarafından 13.05.2003 tarihinde eklendi

  • İrem Başar
    İrem Başar 31.05.2017 - 12:24

    Şimdi hayl-i suhan-verân içre
    Nef’î mânendi var mı bir şair
    Sözleri Seba-i Muallâka’dır
    İmrülkays kendidir kâfir
    Şeyhüslam Yahyâ

  • İrem Başar
    İrem Başar 31.05.2017 - 12:22

    Bize kâfir demiş mütfî efendi
    Tutalım ben anca diyem Müselmân
    Varılınca yarın Rûz-i Cezâya
    İkimiz de çıkarız anda yalan

    Nef’înin Şeyhülislam Yahya Efendiye cevabıdır:)

  • Şinasi Akay
    Şinasi Akay 18.04.2016 - 21:26

    Taşlama.

  • Tülin Mermer
    Tülin Mermer 18.11.2007 - 01:10

    muhalefetin olmadığı yerde muhalefet olmak

  • Bir Kara Karga
    Bir Kara Karga 05.09.2007 - 13:07

    Al 1de buradan yak
    Sadrazamın ikram
    Ben dilenci şair, hicvin sonu idam
    Neyse ne, baş koydum yoluma
    Yürürüm yok hatam yok şakam

  • Meltem Yılmaz
    Meltem Yılmaz 30.07.2006 - 22:42

    İstihâze

  • Asya Kılıç
    Asya Kılıç 08.04.2006 - 16:44

    bu konuya ilişkin bir dönem ödevi verilmiş kardeşime
    o da benden rica etti yardımcı olabilmem için
    ama birçok genç gibi benimde edebiyatla aram pek iyi olmadığından
    bu konu hakkında sizden yardım istiyorum
    hiciv nedir?

  • Hamza Ressam
    Hamza Ressam 09.09.2005 - 10:46

    rahmetli nefi çok severdi

  • Boran
    Boran 03.08.2005 - 13:40

    zehr-i hicvi cihana neşredenin dili bîşek zebân-ı efidir.
    (hiciv zehrini dünyaya yayan dil şüphesiz yılan dilidir.)

  • Yaşam Aslan
    Yaşam Aslan 03.08.2005 - 02:19

    Bir kimseyi yada bir düşünceyi sanat kuralları içerisinde incitmeden yerme....

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 19.07.2003 - 08:50

    Hangisini içer

    Yeşilaycı bir profesör, 'içkinin zararları' konulu bir konferans veriyormuş.Konuşmasının bir yerinde dinleyicilere sormuş:
    ' iki kovadan birine rakı diğerine su doldurup bunları bir eşeğin önüne koysak, eşek hangisinden içer acaba ' Dinleyiciler hep bir ağızdan ' Suyu ' demişler. ' Neden suyu içer' demiş profesör, Neyzen hemen atılmış
    ' Eşekliğinden.... '

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 19.07.2003 - 08:08

    Kadıyı Uçuran Tekme

    Bir memlekette, nüfuzlu kişilerden birinin mahkemeye işi düşer.
    Bu adamın gayet güzel katırı varmış. Kadı, rüşvet olarak katırını ister.
    Adam vermez, kadı da işi görmez. Nihayet, katırın sahibi hile ve
    desiseyle kadıyı teker-meker azlettirir. Bir gün her ikisi bir yerde
    buluşurlar. Kadı şöyle der:

    -Bize gelen bu tekme kimin tekmesidir anlayamadım!
    Adam şu cevabı verir:
    -Kimin olacak, bizim katırın tekmesi.

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 19.07.2003 - 08:06

    Kırmızı Sakal

    Kırmızı sakallı bir kral, bir gün sarayının bahçesinde dolaşırken,
    akağalar gibi tüysüz bir bahçıvan gözüne ilişir. Kral latife kastıyla,
    'Sen erkek misin, kadın mısın? Erkeksen hani sakalın, bıyığın? '
    deyince bahçıvan şu cevabı verir:

    -Efendimiz! Ezelde, sakal-bıyık dağıtıldığı zaman, bendeniz
    nasılsa geride kalmışım. Herkes beğendiğini alıp gitmiş, geride yalnız
    bir kırmızı sakal ile bıyık kalmış. Bunları almaktansa tüysüz
    kalmayı tercih ederim.

  • Cem Nizamoglu
    Cem Nizamoglu 13.05.2003 - 12:37

    Edebiyatımızda Hiciv Şiirleri ve Hiciv Ustaları

    www.akademi.nl/sayi6/Edebiyat.htm
    www.akademi.nl/sayi7/Edebiyat.htm
    www.akademi.nl/sayi8/Edebiyat.htm

  • Cem Nizamoglu
    Cem Nizamoglu 13.05.2003 - 12:20

    Sair Esref, Abdülhamit'i ve onun Mabeyncisi Arap Izzet Pasa'yi
    su kita ile ne güzel hicveder:

    Besmele gûseyleyen seytan gibi
    Korkuyorsun höt dese bir ecnebi
    Padisahim öyle alçaksin kî
    Izzetin nefsin Arap Izzet gibi.

    Sair Esref (1843-1911)

    home.tiscalinet.ch/s.alcinkaya/esref_fikralari.html

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:48

    Aynı şeyleri tekrarlamaktan

    Dinleyicileri uyuttu;

    Nihayet kendisinin de

    Esneyeceği tuttu...

    Ağzını bir açtı ki,

    Mikrofonu yuttu...

    Arif Nihat Asya

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:47

    Gündüzlere taç giydirecek akşam yok,

    Her gün arefeymiş, ne yazık bayram yok,

    Mevzu sayısız, model bol, eller fırça,

    Bez var, boya var bizde fakat ressam yok...


    Arif Nihat Asya

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:40

    Sadrazam Talat Paşa, bir gün Neyzen Tevfik'e devlet dairelerinden birinde kâtiplik önerir. Neyzen Tevfik:
    -Kâtip olacağım da ne olacak? Diye sorar. Teşekkür beklerken böyle bir soru ile karşılaşınca şaşıran Talat Paşa, memurluk katlarını altta üste sıralar:
    -Önce şu, sonra bu...
    Neyzen'in hâlâ hoşnut olmadığını sezince de, şöyle sürdürür:
    -Daha sonra vekil, nâzır, kim bilir belki de sadrazam...
    Neyzen'in yanıtı yine bir soru olur:
    -Ya sonra?
    Talat Paşa, bir an duraksar, 'sonrası' padişahliktır çünkü. İster istemez:
    -Hiç!
    Der. Bu yanıt karşısında güler ve şöyle der Neyzen Tevfik:
    -Ben bugün de 'hiç'im! Sonu 'hiç' olduktan sonra bunca zahmete ne gerek var?

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:31

    Padişahım bir dirahta döndü kim guya vatan,

    Her gün bir baltadan bir şahı hâli kalmıyor.

    Gam değil amma bu mülkün böyle elden gitmesi.

    Git gide zulmetmeye elde ahali kalmıyor.

    (diraht: ağaç – şah: dal – hâli: uzak)


    Şair Eşref

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:30

    Hasırcızade’den bir gün yeni Müslüman olmuş yoksul bir gayrimüslim için yardım istemişler. Mehmet Ağa da o zamanın en değerli parası olan iki tane “El-Gâzi” altını yardımda bulunmuş. Fakat arkasından bir nükte savurmadan edememiş:

    “Müslüman oldu bir Kâfir, şehid oldu iki Gâzi.”

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:29

    19. yy. âlim ve şairlerinden Gaziantepli Hasırcızade Mehmet Ağa, devrinin en nüktedan kişilerinden biriymiş. Dönemin devlet adamlarından Fuat Paşa ile de tanışıklığı olan Hasırcızade Mehmet, Paşayla görüştüğü bir gün, gözü onun parmağındaki yüzüğe takılmış. Fuat paşa sormuş:

    - Taşına mı bakıyorsunuz?

    - Evet Paşam.

    - Elmastır.

    - Ne faydası var, yani ne getirir?

    - Yüzük taşı ne getirecek Mehmet Ağa?

    - Benim de babadan kalma iki taşım var, senede yüz altın getirirler.

    - Yaa, ne taşı bunlar?

    - Değirmen taşı paşam.

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:28

    Namık Kemal, kötü bir havada kayıkla Beşiktaş’tan Üsküdar’a geçiyormuş. Deniz bir ara iyice azmış ve kayığı alabora etmeye başlamış. Namık Kemal “ah” “vah” diye korku belirtileri göstermiş. Kendisine refakat edenlerden biri büyük şaire sitem etmiş:

    - Üstadım, biz de kayıktayız; bizimki de can. Yalnız siz niye telaş ediyorsunuz?

    Namık Kemal, yazı ve konuşmalarıyla milletin sesini duyurmaya çalıştığını hissettirecek şu karşılığı vermiş:

    - Kendi canımı, sizin canınızı düşündüğünüzün çeyreği kadar düşünmem. Benim endişemin sebebi, bu kayık batarsa onunla birlikte kamuoyunun da batacak olmasıdır.

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:26

    İmparatorluk dönemi şairlerinin en esprililerinden biri olan şair Haşmet’in (18. yy.) kendine göre aptalca işler yapanların adını kaydettiği gizli bir defteri varmış. Kim ahmakça, akılsızca bir iş yapsa adını oraya işlermiş. Haşmet’in böyle bir defter tuttuğundan haberdar olan padişah (3. Mustafa) bir yolunu bulup bu defteri elde etmiş. Padişah zevk ve merakla bu defteri karıştırırken, aptalca işler yapanların listesi demek olan bu defterde kendi adına da rastlamış. Hemen şair Haşmet’in huzuruna çıkarılmasını emretmiş. Şair karşısına çıkınca vakit kaybetmeden paylamaya başlamış:

    - Bu ne küstahlık! Sen nasıl oluyor da benim adımı böyle aptallar listesine kaydediyorsun?

    - Efendimiz sakin olunuz, izah edeyim. Siz geçenlerde baş seyise yüklü bir para vererek cins bir Arap atı almaya gönderdiniz. O kadar parayla Arabistan’a gönderilen kimse artık geri döner mi? Bunun için sizin adınız da orada bulunuyor.

    - Peki, ya baş seyis geri dönerse?

    - Kolayı var efendimiz, sizin adınızı siler onunkini yazarız...

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:25

    Fitnat Hanım, çok güzel, henüz sakalı bile çıkmamış bakkal çırağı bir delikanlıya âşık olmuş. Bu nedenle bir bahane bulup sık sık bakkala, delikanlıyı görmeye gelirmiş. Bunu duyanlar delikanlıya, “Fitnat Hanım gelip sana dikkatle baktığı zaman ‘çok bakma güzel, âteş-i hüsnümle (güzelliğimin ateşiyle) yanarsın’ de.” diye öğretmişler. Gerçekten Fitnat Hanım gelip kendisine bakınca delikanlı bu dizeyi söylemiş. Şair, hazır cevap Fitnat Hanım da hemen cevabı yapıştırmış:

    Hattın (sakalın) çıkınca sen de beni mumla ararsın!

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:24

    Osmanlı imparatorluğunda yetişmiş bir iki kadın şairden biri olan Fitnat Hanım ile çağdaşları olan Koca Ragıp Paşa ve Şair Haşmet arasında geçtiği rivayet edilen bir çok olay anlatılmaktadır. Bu üç kişi ellerine fırsat düştüğünde birbirini kıyasıya iğnelemekten de geri durmazlarmış. Ragıp Paşa’nın da, Haşmet’in de Fitnat Hanıma aşk duyguları besledikleri de bilinmektedir.

    Bir kurban bayramı arefesinde, Fitnat Hanım kurbanlık almak için Beyazıt çevresinde dolaşıyormuş. Şair Haşmet de oradaymış. Haşmet gökte ararken yerde bulduğu Fitnat Hanımı görünce hemen önünde bir reverans yapıp bir emri olup olmadığını sormuş. Fitnat Hanım bir emri bulunmadığını, bayram için kurbanlık bir koç alacağını söylemiş. Haşmet takılmadan edememiş:

    - Bu bayram kulunuzu kurban etseniz olmaz mı?

    - Maalesef olmaz, çünkü bu bayram boynuzsuz bir koç kurban edeceğim.

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:23

    Divan edebiyatının en şiddetli hicivlerini yazmış ve bu uğurda kelleyi de vermiş olan Nefî’ye, zamanın önde gelen şahsiyetlerinden Tâhir Efendi “kelb” (köpek) demiş. Bunu duyan Nefî şu dörtlüğü yazmış:

    Bana kelb demiş Tâhir Efendi

    İltifâtı bu sözde zâhirdir.

    Mâlikî mezhebim benim zira

    İtikadımca kelb Tâhirdir.

    (Tahir: temiz)

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:23

    Kanuni Sultan Süleyman, Şeyhülislam Ebüssuud Efendi’den, manzum bir beyitle, Topkapı Sarayının bahçesindeki meyve ağaçlarına zarar veren karıncaların yok edilmesinin dinen mümkün olup olmadığını sormuş. Beyit şöyle:

    Dırahta ger ziyan etse karınca

    Günah var mıdır ânı kırınca?

    Şairliği de bulunan Ebüssuud Efendi, manzum soruya manzum bir cevap vermiş:

    Yarın Hakkın divanına varınca,

    Süleyman’dan hakkın alır karınca.

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:20

    Eylemem ölsem de kizb'i ihtiyar
    Doğruyu söyler gezer bir şairim
    Bir güzel mazmun bulunca eşrefâ
    Kendimi hicveylemezsem kafirim.

    Yine Eşref'ten...

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:18

    Kime sordumsa seni dogru cevap vermediler
    Kimi alçak, kimi hirsiz, kimi deyus dediler.
    Künyeni almak için partiye ettim telefon,
    Bizdeki kayda göre, simdi o mebus dediler.

    Neyzen Tevfik

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:13

    Bir toplantıda millete eşek diyen kamil Paşa için Eşref:


    Millete erbâbı mansıptan biri eşek demiş,

    Reddedilmez böyle bir söz, amma ki pek can sıkar...

    Olsa da millet eşek, eşek diyen bilmez mi ki:

    Sadrazamlarla vâliler de milletten çıkar...



    (makam sahibi bir kişi, millete eşek demiş, bu söz reddedilmez ama, cansıkar...Millet eşek olsa dahi, eşek diyen kişi bilmez mi ki; sadrazamlarla valiler de milletin içinden çıkar...)


    diyerek tepkisini ortaya koymuştur.

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:10

    Şair Eşref

    1847 yıllarında doğan Şair Eşref, çeşitli yerlerde vali yardımcılığı ve kaymakamlık görevlerinde bulunmuştur.

    Kaymakamlık görevinde bulunduğu sırada, siyasi suç işlediği gerekçesiyle, görevinden alınıp Istanbul'a getirilmiştir.

    Evinde zararlı evrak bulundurmak suçundandan tutuklanıp mahküm edilen Şair Eşref, tahliye edildikten sonra, Mısır'a kaçmış, burada değişik dergiler ve kitaplar yayımlamıştır.

    Türk Edebiyatı'nın büyük hiciv şairi olarak bilinen Şair Eşref'in en meşhur kıtaları şunlardır:


    Kabrimi kimse ziyaret etmesin Allah için

    Gelmesin, reddeylerim billahi öz kardeşimi,

    Gözlerim ebnâ-yı âdemden o kadar yıldı ki,

    Istemem ben fatiha, tek çalmasınlar taşımı...

    (gözüm insanlardan o kadar yıldı ki, kabrimi ziyaret etmek için öz kardeşim dahi gelse kovarım. Ben insanlardan fatiha dahi istemem, yeterki mezar taşımı çalmasınlar)

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:09

    Yazılarından birinde Osmanlı Sadrazamı Ali Paşa'ya ağır bir hakarette bulunan Ziya Paşa, Osmanlı Hükümetinin müracatıyla, Ingiliz Devleti tarafından tutuklanıp, Ingiliz mahkemelerine sevkedilmiştir.

    Sadrazam Ali Paşa'nın vefatından sonra, Ziya Paşa, Padişah Sultan Abdülaziz'den affını istemiş, Padişah'ın onu affetmesi üzerine tekrar yurda gelerek memuriyetine devam etmiştir...

    Ziya Paşa'nın, toplumdaki aksaklıkları, bozuklukları dile getirdiği uzunca bir şiiri vardır. Şu beyitler, onun bu şiirinden alınmıştır:

    Bed asla necâbet mi verir hiç üniforma

    Zerduş palan ursan eşek yine eşektir.

    (Aslı bozuk olan kişiye, elbisesinin kıymetli olması üstünlük sağlamaz, zira, eşeğe altından palan yaptırsan, o yine eşektir)

    Erbab-ı kemâli çekemez nâkıs olanlar, Rencide olur, dîde-i huffaş ziyâdan.

    (Yarasanın gözü ışıktan rahatsız oldugu gibi, marifet sahibi olan bir kimseyi, kendisinde eksiklik olan kişi sevmez)

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:08

    Figani, ozanlık mesleğini icra etmiş, sözünü esirgemeyen, lafını herkese karşı çekinmeden söyleyebilen yaratılışa sahip bir şairimizdir.

    Bir gün, Gerede'de Kör Ağa adıyla bilinen hatırısayılır bir kişiye kızmış; çarşıda bulduğu gözleri kör bir köpeğin boynuna ip bağlayarak, Ağanın önünden geçerken, köpeğe, elindeki ekmek parçalarını atmış ve; 'Kör köpek, Gerede' yi yedin doymadın, Bolu' yu yedin doymadın, bu ekmeği de yesen doymazsın, gözünü toprak doyursun' diyerek ona hakaret etmiştir.

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 13.05.2003 - 08:07

    Aslında sözlü ve yazılı edebiyatımızda, halk deyişlerimizde ve genel manada günlük konuşmalarımızda çok derin ve zengin bir hiciv kültürümüz vardır..

    Ne kadar üzücü bir durum ki bu değerimizi günden güne kaybetmekteyiz...Basit ağız dalaşmaları, ucuz küfürler zeka ve estetik dolu hiciv kültürümüzü öldürmektedir...

    Bir kaç örnek vermeye çalışacağım eğer bulduğunuz ya da bildiğiniz örneklerle katkıda bulunıursanız sevinirim...