Kültür Sanat Edebiyat Şiir

ibn-i haldun sizce ne demek, ibn-i haldun size neyi çağrıştırıyor?

ibn-i haldun terimi Cem Nizamoglu tarafından 12.01.2004 tarihinde eklendi

  • Erdem Ülkün
    Erdem Ülkün 31.08.2017 - 10:30

    İbni Haldun Mukaddime"sinde "Devletler insanlara benzer.Doğar,büyür ve demişti ya! Yanlış !Bizim milletimiz,doğuyor,büyüyor,tekme yiyor,tokat yiyor,Filistin askısına alınıyor,işkence görüyor,fakat yine de ölmüyor.

  • Erdem Ülkün
    Erdem Ülkün 06.07.2017 - 13:39

    Bir devleti yönetmek için ille de Şeriat olması şart değildir diyen düşünür.

  • Erdem Ülkün
    Erdem Ülkün 20.02.2012 - 12:06

    islamiyet'te içtihat kapısı(görüs.düsünce) kapısı kapandıktan sonra.ibn-haldun-ibn-i sina.ibn-i rüsd vs gibi aydın insanlar islamitetten dıslanmıs ve yerlerini yurtlarını terk etmislerdir.batı rönesans yasarken.islam ortaçağ karanlığına gömülmüstür.

  • Donna Quixote
    Donna Quixote 18.02.2012 - 14:18

    Coğrafya kaderdir.

  • Donna Quixote
    Donna Quixote 11.02.2012 - 15:46

    Yine Cemil Meriç'in diliyle söylemek gerekirse, kendisinin ne halefi vardır ne de selefi.

    Bilgi sürekli önceki veriler üzerine eklenerek çoğalan bir şey olduğuna göre mutlaka İbn-i Haldun'u da etkileyen düşünürler olmuştur ama tarihin bir çok döneminde ve özellikle ortaçağda yönetimlerin kitap-kütüphane yakma alışkanlıklarını düşününce halefsiz ve selefsiz olması anlaşılabiliyor.

  • Donna Quixote
    Donna Quixote 11.02.2012 - 14:33

    'Suyun suya benzediğinden daha çok geçmiş geleceğe ve hale benzer.'

    'İnsan, alışkanlıkların çocuğudur.'

    'Kıtlık zamanlarında insanları öldüren, açlık duygusu değil, geçmiş zamanlarda sahip oldukları tokluk duygusudur.'

    “Vergi konuları üzerine düşük oranlı vergiler konulduğunda, bu vatandaşların çalışma arzularını geliştirir. düşük oranlı vergiler sonucunda teşebbüsler büyür ve gelişir. teşebbüslerin büyümesi ile birlikte, yükümlülere tarhedilen vergi matrahı genişler. netice olarak, düşük oranlı vergilerle vergi gelirleri artmış olur.”

    ve daha birçok özdeyişin sahibi değeri henüz kavranamamış filozof-sosyolog.

  • Donna Quixote
    Donna Quixote 11.02.2012 - 14:21

    Cemil Meriç'e göre 'Marx, Das Kapital'i yazmadan önce mutlaka Mukaddime'yi okumuştur'

  • Fizanlı Necip Fîyakalı
    Fizanlı Necip Fîyakalı 10.05.2009 - 08:46

    bildiğim tek eseri 'mukaddime'dir...
    zati mukaddimesi o kadarsa eserini okuyamam ömrüm yetmez efendi!
    ;) takdim ilen...

  • Erdem Ülkün
    Erdem Ülkün 05.05.2009 - 23:46

    İslam dünyasındaki tarihçilerin ileri gelenleri geçmiş günlerin haberlerini topladılar,dolu dolu sakladılar,sonra asalaklar gelip abartılmış söylentilerden yaldızlar aldılar ve uydurdukça uydurdular.

  • Sultan Fatih Yağcı
    Sultan Fatih Yağcı 04.10.2006 - 23:52

    Tarihin bilinen ilk sosyoloğu...

  • Mâi Eflatun
    Mâi Eflatun 07.06.2006 - 17:26

    'mukaddime' adlı eseri baş yapıtı sayılır..

    cemil meriç'in ifadesiyle o 'yaşadığımız gök kubbenin ayrı bir yıldızıdır'..

    bilinen dünya üzerindeki ilk sosyologtur..müslüman kimliğinin ötesinde aynı zamanda türk düşünür olması da önem arz etmektedir..

    toplumları incelemiş ve genel olarak nasıl olmaları gerektiğinden önce o an var olan toplumların ne halde olduklarını irdelemiştir...

    sosyolojinin dışında iktisat alanındaki araştırmaları da hala büyük değer taşımaktadır..

  • Gökhan Oflazoğlu
    Gökhan Oflazoğlu 14.09.2004 - 03:53

    Tarih felsefesini onun kadar yetkin kuran kaç kişi var.

  • Var Mısın?
    Var Mısın? 19.07.2004 - 13:40

    14. yüzyılın büyük Arap tarihçisi İbn Haldun Doğu'da ve Batı'da ilk tarih filozofu, hatta bazen sosyolojinin habercisi olarak tanınmıştır. Arapça'dan Latince'ye eserlerin çevrilmesi hareketi zayıfladığı için ibn Haldun'un düşünceleri Avrupa'ya oldukça geç, 19. yüzyıl ortasında girdi. Fırtınalı hayatını Umumi tarihine ek olarak yazdığı kısımdan öğreniyoruz. Tunus'ta 1332'de (H. 732) doğan İbn Haldun Hadramut'tan İspanya'ya göçmüş çok eski bir aileden geliyordu. 12. yüzyılda İspanya'nın Üçüncü Ferdinand tarafından zaptından sonra İbn Haldun'un ailesi Tunus'a sığındı ve filozof Kuzey Afrika'nın bu en önemli şehrinde doğdu.


    İbn Haldun Ebu' Abdullah M. al-Ansari'den ders aldı. Erkenden bilginlerin meclisine girdi. Bir seyahatte Fas Emiri Ebu İnan'ın veziri oldu. Kendisini kıskanan memurların iftiraları yüzünden hapsedildi. Bu emirin ölümünden sonra yerine geçen, onu serbest bıraktı ve ona umumi katipliğini verdi. Fakat bu da uzun sürmedi ve kabilelerin isyanı üzerine emir, iktidarı kaybetti. Memleketin siyasal hayatından rahatsız olan İbn Haldun Endülüs'e gitmek için izin aldı. O zaman onu Gırnata emiri Abdullah b. Ahmer'in sarayında görüyoruz (1364) . Gırnata, İspanya'da İslam devletinin son sığınağıydı. Tarihçi İbn al-Hatib orada vezirdi. İbn Haldun, orada tarihi çalışmaları için en elverişli ortamı buldu. Abdulah onu Kastil kralına elçi olarak gönderdi. İbn Haldun ile İbn Hatib arasında içten rekabet birinciyi Gırnata'dan ayrılmaya ve Becaye emiri Abu Abdullah'ın devletini kabule mecbur etti. Bu memlekette vezir oldu. Becaye ile Constantin arasındaki gerginliklerin halli ile uğraştı ve siyasi hayatın devamlı huzursuzluğu onu yeniden memleketi bırakmaya ve Telemsan'da bilimsel çalışmaları için yerleşmeye zorladı. Fakat siyasal hırsı ve yönetme yeteneğinden faydalanmak için çağıranların çokluğu onu tekrar faal hayata soktu. Telemsan sultanı Ebu Hamu onu sınırlarını koruyan kabilelerin başkanı tayin etti. O sırda İbn Haldun'un askerlik görevinde görüyoruz: Bu ona sahra halkını tanıma ve göçebeler hakkında derin tetkikler yapma imkanını verdi. Tarih felsefesinin önemli bir kısmını bu tecrübelerden çıkaracaktır.


    Tunus'ta Beni Hafs, Cezayir'de Beni Abd-el-Vaad, Fas'ta Beni Merini hanedanları vardı. Fakat gerçekte her şehirde ayrı bir hükümet olup sahra da hiçbir güce bağlı değildi. Hanedanlar arasında savaş, şehirlerin güvensizliği, kervanlar ve köylerin kabileler tarafından yağma edilmesi onları istikrarlı bir hayatta bırakmıyordu. İbn Haldun Kuzey Afrika'dan yeise düştü ve Endülüs'e dönmek istedi. Fakat Gırnata emirinin iyi karşılamasına rağmen onun hakkında Ebu Hamu'nun casusudur şeklinde yapılan dedikodular onu yeniden Ebu Hamu'yu aramaya mecbur etti. 47 yaşındaydı. Devamlı okumaları ve siyasi tecrübeleri ile büyük bir bilgi biriktirmişti. Bundan sonra siyasi hayatı bırakmaya ve kendi deyimiyle 'yeni bir bilim'i yazmaya karar verdi. Bu suretle Umumi Tarihi'nin başı olan Mukaddime'yi (Prolegomenes) yazdı ve onu kütüphanesinde tamamlamak için Tunus'a yerleşti. Tunus sultanı bu önemli eseri yazılmasıyla çok ilgilendi. Eserini sultana ithaf etti ve yazma nüshayı kütüphaneye verdi. Ve İbn Haldun hacca gitti. Dönüşünde hayranlıkla karşılandığı Mısır'a yerleşti. El-Ezher'de ders verdi ve Kadi-ül-Kudat (kadıların kadısı) tayin edildi. Bazı hoşnutsuzluklara rağmen hukuki reformlar yaptı ve küçük bir aralıktan sonra yeniden aynı işe tayin edilerek ölümüne kadar kaldı. Timurlenk Bayezit'i yendikten sonra Mısır'ı zapta kalkmıştı. Melik Nasır tehlikeyi atlatmak için İbn Haldun'u Şam'a elçi olarak gönderdi. Gerçekten bu görev Mısır'ı istiladan kurtardı.


    İbn Haldun büyük Arap tarihçilerinden. En önemli eseri de Mukaddime'dir. Orada onu modern tarih filozoflarına ve sosyologlara yaklaştıran bir tarih kuramı yaptı. Mukaddime önce Paris'te Quatremere tarafından, Kahire'de (Bulak) Mustafa Fethi tarafından bastırıldı. İlk çeviriler, Türkiye'de Pirizade, Cevdet Paşa tarafından yapıldı. 18. yüzyıla kadar Batı, bu filozofu tanımıyordu. 19. yüzyıl başında Sylvestre de Sacy onun önemini gördü. Garcin de Tassy İbn Haldun'un eserinden birkaç bölümü çevirdi. Quatremere eseri Prolegomenes adıyla yayınlamıştı. Özet halinde Fransızca'ya çevirdi. Fakat bitiremedi. İlk defa tam çevirisini Baron de Slane yaptı (1862-1886) . O zamandan beri batı memleketlerinde İbn Haldun'dan çok bahsedilmektedir.

  • Emre Topoglu
    Emre Topoglu 15.02.2004 - 19:55

    Laffer Eğrisi diye bilinen ve vergi oranları ile vergi gelirleri arasındaki ilşkiyi inceleyen muazzam grafiği Laffer' den önce bulmuş olan gerçek mucidi...

  • Abdulkadir Kahraman
    Abdulkadir Kahraman 19.01.2004 - 08:28

    Dogumu ve Yetismesi:

    Ismi: Abdurrahman b. Muhammed b. Ebu Bekr Muhammed b. Hasan’dir.

    Ibn Haldun, h. 732 yilinda nesli sahabilerden Vâil b. Hacer’e uzanan Arap bir ailede Tunus’da dogdu. Asli Yemen kabilelerinden Hadramut’a kadar uzanir. Dedelerinden ilk olarak Halid b. Osman Endülüs’teki Karmuna’ya hicret etti. Endülüs halkinin âdeti olarak Halid olan ismine u ve n harfleri eklenerek ismi Haldun’a dönüstü.

    Babasi fakih idi ve kendini fikih ile edebiyata adamisti.

    Ibn Haldun, Tunus’ta Kur’an-i Kerim ezberleyerek ve tecvit ögrenerek yetisti. Ayni zamanda babasindan Arapça ilimleri, Islam hukuku ve Arapça dersleri aldi. Babasi, Ibn Haldun’un dönemindeki en iyi âlimlerden ders almasina özen gösterdi.

    Ibn Haldun hayatinin ilk dönemlerinde uzun bir süre hükümette memur olarak çalisti.

    Seyahatleri:

    Ibn Haldun Tunus’u birakip Cezayir’deki Biskra’ya giderek yerlesti. Biskra’dan da yine Cezayir’deki Konstantin’e geçti. Daha sonra ailesini Konstantin’de birakarak Fas’a geçti.

    Ibn Haldun, o dönemde bati Islam dünyasinin baskenti olan Fas’a yerlesip orada kaldi.

    Ibn Haldun, Fas’ta kaldigi müddetçe kendini tefkir ve kiraate vererek Magrib ve Endülüs halkindan ilim adamlari ile karsilasti. Okuma alanini ve ilmi isteklerini gerçeklestirmek için Fas’taki kütüphanelere gidiyordu. Bu dönemde el-Ibar isimli kitabinin giris bölümünü yazdi.

    Ibn Haldun, Endülüs’e gitti ve daha sonra Cezayir’e döndü. Kasabe camiinde hatip oldugu bir dönemde saray nazirligi görevine getirildi. Siyasi görevinin yani sira camii de ders vermeye devam etti.

    Yedi yil sonra ailesi ile birlikte Tilmisan’a sonra da Fas’a gitti. Fas’ta ilim ögrenmeye ve ögretmeye devam etti. Sonra ailesini Fas’ta birakip tekrar Endülüs’e döndü. Granada’da bir müddet kaldiktan sonra Magrib’e geldi.

    Ibn Haldun, Tilimsan’da bir kez daha ailesi ile bir araya geldi. Bir müddet kitap telifi ve okumak için burada kaldiktan sonra Cezayir’deki Seleme Ogullari kalesine gitti ve burada dört yil kaldi. Bu dönemde el-Ibar isimli kitabini düzenledi ve daha sonra kontrolden geçirip milletler tarihini ilave etti. Sonra tekrar Tunus’a döndü.

    Kahire’ye Yerlesmesi:

    Ibn Haldun, h.784 yilinda hac ibadetini yerine getirmek istedi ve kirk gün deniz yolculugu yaptiktan sonra Iskenderiye’ye ulasti. Bu dönemde Sultan Berkuk yönetimi üstleneli henüz on gün olmustu. Bu sene hacca gitme imkani olmadi ve Kahire’ye geldi.

    Kahire’de, ilim talebeleri kendisinden ders almak istediler ve Ezher Camiinde ders vermeye baslayan Ibn Haldun’un mertebesi yükseldi ve Sultan Berkuk tarafindan ödüllendirildi. Kahire’de kalmaya karar verdikten sonra ailesini de getirmek istedi. Fakat geri dönmesini saglamak için Tunus Sultani bunu kabul etmedi. Sultan Berkuk devreye girerek Tunus Sultanina mektup yazdi.

    Ibn Haldun, Amr b. As Camii yakinindaki Kamhiye medresesinde ögretmenlik sonra da Misir Kraliyet kadiligi görevine getirildi. Bu dönemde ailesi Tunus’tan gemi ile Kahire’ye gelirken gemi kasirgaya tutulup batti ve ailesinin hepsi bogularak öldü. Büyük bir üzüntüye ugrayan Ibn Haldun’un gittikçe üzüntüsü artti ve görevden ayrilmaya karar verdi. Ilim, ders verme, okuma ve kitap telif etmeden baska kendini teselli edecek bir sey bulamadi.

    Ibn Haldun, Misir’da 24 sene kaldi. Bu dönemde hac, Beyt-i Makdis’i ziyaret ve Timurlenk ile görüsmek için Sam’a gitmesinden baska Misir’dan hiç ayrilmadi.

    Basarilari:

    Ibn Haldun, az sayida eser birakmistir. el-Ibar, Divan-i Mübteda, el-Haber fi Eyyamu’l-Arab, el-Acem ve el-Berber eserlerinin en meshurlaridir.

    Sosyoloji, mimari ve tarih ilimlerinin gerçek kurucusu olmasi en büyük basarilarindandir.

    Vefati:

    Hicri 808 yilinin ramazan ayinda Misir’da vefat etti ve burada defnedildi.

  • Cem Nizamoglu
    Cem Nizamoglu 16.01.2004 - 14:32

    İbn-i Haldun, sosyolojinin kurucusu sayılır. Zamanına gelinceye kadar hikâye gözüyle bakılan tarihi bir ilim haline getirmiştir.

    bkz. müslüman alimler