Kültür Sanat Edebiyat Şiir

adam olmak sizce ne demek, adam olmak size neyi çağrıştırıyor?

adam olmak terimi 3rd3m tarafından 03.08.2005 tarihinde eklendi

  • Öykü Ayaz
    Öykü Ayaz 15.01.2013 - 13:00

    Adam olmak'

    Günlük yaşantımızda sık sık kullandığımız, hatta dilimize pelesenk ettiğimiz bir deyim var; “adam olmak”

    Bu deyimle alakalı olarak; “Kalıbına bakınca seni adam sanmıştım.”, “Yavrum biz seni adam olasın diye okutuyoruz.”,

    “Adam olman için kırk fırın ekmek yemen lazım.”, “Senden adam olmaz.” türünden sözleri çokça söylemiş ve duymuşuzdur.

    Peki, birçoğumuzun sıkça kullandığı bir söz olan bu “adam olmak” nasıl bir şeydir, bunun bir tarifi, şekli ve şemali var mıdır? Veya adam olmak için iki ayağı, iki gözü, iki kulağı olmak yada iki ayak üzerinde yürümek yeterli midir yoksa başka bir şey midir adam olmak? ..

    Kimilerine göre “adam olmak” cibilliyetle / yaratılışla alakalı bir meseledir. Yani bir kimsenin mayası şayet bozuk, kumaşı kalitesiz ise ondan adam olmaz. “Katranı kaynatsan olur mu şeker, cinsine yandığım cinsine çeker.” sözü, bu gerçeği ifade etmek için söylenmiştir. Aslında adam olmanın ne olduğuyla alakalı bir kavram kargaşası var. Günümüzde büyük çoğunluğun adamlık göstergesi; mal-mülk ve servettir. Yani bu zümreler parası olanı adamdan sayar, parası olmayanın sözüne bile itibar etmezler.

    Yine günümüzde bazı anne-babalar çocuklarının adam olup olmamasını, liselere veya üniversitelere giriş imtihanlarındaki başarısına bakarak değerlendirirler.

    Okul bitirmekle, diploma sahibi olmakla adam olunacağını düşünerek; “yavrumuz okusun da adam olsun.” temennisinde bulunurlar. Oysa herhangi bir okulu bitirmekle, bir makam ve mevki sahibi olmakla adam olunamayacağını ifade etmek için; “Okumak cehaleti alır, eşeklik baki kalır.” diye, eskiler boşuna söylememişler.

    Ayrıca, okuyup makam-mevki sahibi olmuş ama adam olamamışların kıssalarını da çok dinlemişizdir büyüklerimizden… Bununla alakalı pek çoğumuzun bildiği meşhur bir kıssa vardır. Yeri gelmişken arzedelim:

    Bir adamın çok haylaz bir çocuğu vardı. Ne anne-babasına saygısı vardı, ne de onların sözünü dinlerdi. Oğlunun bu gidişatına oldukça üzülen baba, yeri geldikçe oğluna:

    Oğlum sen adam olmazsın, derdi.

    Babasının bu sözleri ise çocuğun çok zoruna gider ama yinede yapacağından geri kalmazdı. Bir gün yine aksilik edip ana-babasını oldukça üzdü. Oğlunun haylazlıkları canına tak eden baba yine; “oğlum sen adam olmazsın! ” diyerek onu azarladı. Yaramaz oğlu da bunu bahane ederek evden çekip gitti.

    İstanbul’a geldi ve okumaya başladı. Güya okuyup adam olacak ve babasını mahcup edecekti.

    Nitekim okudu, uğraştı ve bir zaman sonra Osmanlı idaresindeki bir bölgeye vali oldu. Aradan bu kadar zaman geçmiş fakat ana-babasını bir kere olsun ne aramış ne de sormuştu.

    Tabi babasının kendisine küçükken söylediği; “oğlum sen adam olmazsın” sözlerini de unutmamıştı. İşte artık makam ve mevki sahibiydi. Devlet yönetiminde etkili ve yetkili bir durumdaydı.

    Emrinde birçok adamı vardı. Hani adam olamazdı? Bak işte kocaman vali olmuştu. Bunu mutlaka babasına göstermeli, söylediği o sözlerden dolayı onu mahcup etmeliydi… Adamlarına emretti:

    Derhal gidin! Filan şehirde, filan köyde şu isimde bir kimse var. Onu alın ve getirin!

    Valinin adamları söylenen köye gittiler ve valinin babasını buldular. Adamcağız tarlada çift sürüyordu. Yanına giderek:

    Seni vali bey huzuruna emrediyor, hemen hazırlan gidiyoruz! dediler.

    Adamcağız şaşırmıştı. “Bir vali, fakir bir köylüyü niçin huzuruna çağırsın ki? ” diye düşündü. Üstelik ne suçu vardı, ne de kabahati…


    “Hayırdır inşallah” diyerek hazırlıklarını yaptı ve valinin adamlarıyla beraber yola çıktı. Uzun bir yolculuktan sonra kendisini çağıran valinin bulunduğu şehre geldiler. Adamcağız hala buralara niçin getirildiğini bilmiyordu.


    Yolda adamlar da kendisine bir şey söylememişlerdi, hem zaten sebebini onlar da tam olarak bilmiyorlardı.

    Nitekim adamcağızı getirip valinin huzuruna çıkardılar. Büyük bir debdebe ile babasını huzuruna kabul eden vali:

    İyi bak bakalım, beni tanıyabilecek misin? diye sordu babasına…

    Yaşlı adam, huzuruna çıkarıldığı valinin kendi oğlu olabileceğini aklının ucundan bile
    geçiremezdi.

    Oğlu yıllar önce evi terk edip gitmiş ve bu güne kadar ondan iyi ya da kötü hiçbir haber alamamıştı. Aradan da çok uzun yıllar geçtiği için oğlunu tanıyamamıştı. Şimdi valinin bu sorusuna ne cevap versin? Bu imalı soruya sıradan bir cevap verdi:


    Siz bu şehrin valisisiniz efendim.

    Vali, babasından bir nevi intikam almanın gururu içinde böbürlene böbürlene:

    Demek tanıyamadın? Ben senin oğlunum! .. Hani sen bana; “adam olamazsın” diyordun ya, bak işte gördüğün gibi adam oldum hatta vali bile oldum, dedi.


    Adamcağız meseleyi anlamıştı. Acı acı güldü. Üzüntü dolu gözlerle oğluna baktı ve hüzün dolu bir sesle şöyle dedi:

    Evlat! Beni ta uzaklardan demek bunu söylemek için çağırdın. Ben sana “vali
    olamazsın” dememiştim ki, “adam olamazsın! ” demiştim. Şayet sen adam olsaydın, ana-babanı görmeye sen gelirdin. Oysa beni ayağına bu şekilde çağırmakla maalesef benim sözümü bir kez daha doğru çıkardın…

    Gerçekten de çok ibretlik bir kıssa… Adam olmanın okumakla, makam ve mevki
    sahibi olmakla hiçbir alakası olmadığını çok güzel ifade ediyor. Evet adam olmak başka şey; makam ve mevki sahibi olmak, meşhur olup tanınmak veya hesap cüzdanının kabarık olması başka şeydir.

    Adam olmanın, kişinin boyu-posuyla, cüssesiyle, giyim ve kuşamıyla da alakası yoktur. Nitekim Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî Hazretleri, bir beytinde bu gerçeğe şöyle işaret etmiştir:

    Nice insanlar gördüm üzerinde elbise yok Nice elbiseler gördüm içinde insan yok

  • Sultan Şeker
    Sultan Şeker 12.02.2011 - 10:49

    biraz saçma bişey galiba..kişinin bakışına göre değişiyor adam olmak.birini adam gibi adam dediğini başkası yerden yere vurabiliyor...bu konuda kafam karışık..kriterleri çok olan birşey bu adam olmak ve zor şey :))

  • Erdem Ülkün
    Erdem Ülkün 03.02.2011 - 23:45

    adam olmak dile kolaydır.o kadar zordur yani.

  • Necmettin Yılmaz
    Necmettin Yılmaz 03.02.2011 - 19:55

    Verdiğin söze sadık olmaktır.

  • Necmettin Yılmaz
    Necmettin Yılmaz 03.02.2011 - 19:45

    Alttan almayı bilmektir,
    Söyleneni dinlemektir,
    Belki dokunur insana,
    Had'size cevap vermemektir...

  • Evren Okur
    Evren Okur 30.01.2011 - 08:18

    Adam olmak; Adem olmaktır.

  • Nusret Orhan
    Nusret Orhan 15.10.2010 - 16:47

    Hayatında ekmeği yenmeyen kimsenin adı ölümünden sonrada anılmaz..

  • Nusret Orhan
    Nusret Orhan 15.10.2010 - 16:46

    Kardan adamların saltnatı güneş görününceye kadardır. (Said Solmaz)

  • Nurettin Yenen
    Nurettin Yenen 13.04.2010 - 23:13

    öyle ya insan olarak doğdukta olabildiysek adam olmakta yakındır.

    çünkü (gönül gözü alemi dünya gözü el alemi ister) sevgiler

  • Gul Simsir
    Gul Simsir 02.07.2009 - 01:04

    ADAM OLMAK.. SEVMEYİ BİLMEKTİR.

  • Ömürlü Aksoy
    Ömürlü Aksoy 15.06.2009 - 18:40

    Alim olmak kolay, adam olmak zordur.
    Türk Atasözü

  • Yeşil Hazretleri ``
    Yeşil Hazretleri `` 06.06.2009 - 22:23

    Vefalı olmaktır...

    ...

  • Fizanlı Necip Fîyakalı
    Fizanlı Necip Fîyakalı 05.06.2009 - 22:00

    efenim kütlemizden bahis açmış destursuzun biri; bir başkası da 'yıldızını aldık başımıza tacettik abi'diyerekten almış topu.öküz bahsinde o kadar değindik idi fekat anlaşılan kimsenin kulak memesinden öte gidemedi yuh ilen...
    efenim adam olmak bir erdem idir böyle arkadan konuşmak olmaz! laf söyleyebilmek için yürek olmalıdır öyle geçip gittiğimiz yollara taş koymak olmaz! merkep bakar; bakar bakar; fekat görmek her kula nasip olmaz!
    itina ilen...
    aforizmada devam ilen...

  • Osman Özütler
    Osman Özütler 08.05.2009 - 14:01

    Hayatı kavrayabilmek..

  • Aynur Yorulmaz
    Aynur Yorulmaz 14.04.2009 - 11:04

    Adam olmak,
    dik durmaktır. korkaklıga,ikiyuzluluge,sahtekarlıga namertlıge pirim vermemektir.adam gibi adamların yolları zorlu ve çetindir.ölümün kendileri için en sadık dost oldugunu bildiklerınden kin ve itikam çigliklarına kulaklarını tıkar gülüp geçerler.

  • Aysel Ünal
    Aysel Ünal 27.03.2007 - 16:24

    ruh sağlığı yerinde, insani değerlere sahip....
    adam olmak; görüntüde değil bütünde insan olmak...

  • İbrahim Ayyıldız
    İbrahim Ayyıldız 19.02.2007 - 01:43

    küçüklerin 'en büyük hayali', büyüklerin ise zıddı olan küçklüğü arzuladığı komplex 'bir ŞEY' dir adam olmak

  • Bay Grey
    Bay Grey 04.10.2006 - 16:41

    Yok arkadaş yok, haberlere bakıyorumda hiç iyi bişeyler yok, bu gidişle ne biz adam oluruz,ne bu ülke nede bu dünya...:(

  • Merve Koçak
    Merve Koçak 27.09.2005 - 20:47

    bir tarihte biz de adam olduk
    parlak ateştik e biraz kor olduk
    cevap oldukta soru oldukta
    sevap oldukta para oldukta
    saatler yavaşmışta yıllar hızlı
    ya da tam tersi nasıl istersen öyle
    ya da böyle başlar reklamlar
    tam da girmişken havaya....

  • Nilay Aytek
    Nilay Aytek 25.08.2005 - 09:59

    büyümek... daha dahabüyüyüncede kazık kadar olmak....

  • Oktay Karaca
    Oktay Karaca 25.08.2005 - 00:32

    kendin olmak

  • Eda Yıldırımtürk
    Eda Yıldırımtürk 04.08.2005 - 01:16

    Fatih Sultan Mehmet, çocukluğunda biraz yaramazlık yapınca, babası II. Murat Han:
    -“Ne kadar yaramaz bir çocuksun, senden adam olmaz” diye çıkışır.
    Orada bulunan ve velâyet sırrıyla kalp gözü açık olan Akşemseddin Hazretleri, hafifçe gülümseyerek şöyle der:
    -Peder ne der, kader ne der.

  • Yıldız Demirel
    Yıldız Demirel 04.08.2005 - 00:24

    Adam Gibi Adam Olmak

    çevrende herkes şaşırsa bunu da senden bilse
    sen aklı başında kalabilirsen eğer
    herkes senden kuşku duyarken hem kuşkuya yer bırakır
    hem kendine güvenebilirsen eğer

    bekleyebilirsen usanmadan
    yalanla karşılık vermezsen yalana
    kendini evliya sanmadan
    kin tutmayabilirsen kin tutana

    düşlere kapılmadan düş kurabilir
    yolunu saptırmadan düşünebilirsen eğer
    ne kazandım diye sevinir
    ne yıkıldım diye yerinir
    ikisini de önem vermeyebilirsen eğer

    söylediğin doğruyu ve gerçeği büken düzenbaz
    kandırabilir diye safları dert edinmezsen
    ömür verdiğin işler bozulsa da yılmaz ve
    yeniden koyulabilirsen işe

    döküp ortaya varını yoğunu
    bir yazı turada yitirsen bile
    yitirdiklerini dolamaksızın diline
    baştan tutabilirsen yolunu

    yüreğine, sinirine dayan diyecek
    direncinden başka şeyin kalmasa da
    herkesin bırakıp gittiği noktaya
    sen dayanabilirsen tek başına

    herkesle düşüp kalkıp yine de erdemli kalabilirsen
    unutmayabilirsen halkı krallarla gezsen de
    dost da düşmanda incitemezse seni
    ne küçümser nede büyültürsen çevreni

    her saatin her dakikasına
    emeğini katarsan alın terine
    hakçasına bölüşürsen vicdanındaki adaleti
    her şeyiyle dünya önüne serilir
    korktuğun yerde el öpmez
    hükümran olduğun yerde ezmezsen
    oğlum adam oldun demektir
    üstelik adam gibi bir adam.

    Şiir: Rudyard KPLİNG

    Şiir: çeviri Bülent Ecevit

  • Şule Yılmaz
    Şule Yılmaz 04.08.2005 - 00:00

    Aslında sonradan adam olunmuyor, doğuştan adamsan adamsındır, değilsen çok zoooor))))))))