Kültür Sanat Edebiyat Şiir

çerkez ethem sizce ne demek, çerkez ethem size neyi çağrıştırıyor?

çerkez ethem terimi Erhan Aydemir tarafından 20.09.2003 tarihinde eklendi

  • Şaban Mortaş
    Şaban Mortaş 14.07.2017 - 01:14

    İsmetin kumpas kurduğu büyük kahraman...

  • Kadir Yıldız
    Kadir Yıldız 29.01.2015 - 14:49

    birileri onun kanına girip isyana teşvik etmiştir. halbuki kendileri milli mücadeleye katkıda bulunan bir kişidir. fakat bu katkıları onun isyancı olmasını göz ardı etmemizi sağlayamaz..

  • Erdem Ülkün
    Erdem Ülkün 04.01.2010 - 23:56

    Ethem Bey diye anılırken,Çerkez Ethem'e dönüştürülen,Ankara ile iktidar savasını kaybeden Kurtuluş Savaşının ünlü çetecisi.

  • Ercan Gürcan
    Ercan Gürcan 14.08.2009 - 22:34

    inönü rahmetli ethemi hain ilan ettirdi elinden gelse atatürküde yok edecekti lakin atatürk sonrası dönemde paraların üzerindeki atatürk resimlerini kaldırıp kendi resimlerini koyması gibi.ve türkiyede bugünün chp si ozamankinden farkı yok ya başında bir çerkez kökenli lider barındırıyor ve çerkezlerinde bu partiye oy vermelerini anlamıyorum

  • Yeşil Hazretleri ``
    Yeşil Hazretleri `` 28.06.2009 - 11:37

    Sonradan Düzenli Ordu'ya katılmak istememiş ve Yunanlılara sığınmıştır...

    Kimine göre vatan hainidir, kimine göre değildir...

    ...

  • Erdem Ülkün
    Erdem Ülkün 27.06.2009 - 22:18

    Halide Edip(1963) bahsettiği gibi,Ethem Bey Ankara'ya geldiğinde Ankara'daki tek otomobilin kendisine tahsis edilmesi ve Ankara sokaklarının Ethem'i görmek isteyen insanlala dolup taşması...

  • Onur Tuncay
    Onur Tuncay 01.02.2009 - 15:18

    bir Türk gerillası.Gerillacılık sanatının en büyük Türk sanatçılarından biridir.

  • Selçuk Akçaören
    Selçuk Akçaören 20.12.2008 - 04:12

    Tarih senin gibi vatan evladı aslanlarıda seni hain ilan eden asıl hainleride unutmayacaktır Ethem komutanım! ! !
    Kuvay-ı Milliye ruhu bitmez! !

  • Bilal Atici
    Bilal Atici 15.12.2008 - 03:13

    Cerkes Ethem'e hain demek, bu gun o guzel Vatanda nefes alanlarin,rahatca dolasanlarin,o guzelim Vatana saygi duyanlarin yuregini acitiyor.Bunu yapabilecek zihniyet ancak hirslarinin esiri olmus,kendi cikarlarini vatan cikarlarina tercih etmis zihniyetlerin isidir.Karsisina mertce cikip durumu ogrenmek isteyen Ethem Beye mertce cevap verme yurekliligini gosteremeyen ancak yunan cephesinden asker cekip ethem Beyin uzerine fermanini cikartmaktan geri kalmayan hirslarina maglup olmus zihniyetler ancak Ethem Bey icin hain diyebilir.Bu gun Tukiye Cumhuriyeti diye bir devlet varsa onuda Ethem Beye borcluyuz.Bir vatan borclu oldugumuz bu sahsiyete itibari iadeyi bile cok goruyoruz.Amam artik tarihi kimse carpitamayacaktir ve elbette bir gun herkes hak ettigi yeri bulacaktir

  • Musa Kılınç
    Musa Kılınç 31.10.2008 - 18:42

    sizce çerkez ethem hain olsaydı onun elinden kim alabilirdiki ismet inönüyü çerkez ethem onu sakaryada tren istasyonunda tabancayı kafasına dayadığında kim alacaktı söyleyin ismet inönü onun başarılarını kıskandı ve çerkez etheme karşı drendi yunanlılar izmiri işgal ederken yunanlılara karşı değilde çerkez etheme karşı şavaştılar çerkez ethem kardeş kanı dökmemek için yunanlılardan geçiş hakkı istedi yunanlılara sığınmadı geçiş hakkı istedi........

  • Selçuk Akçaören
    Selçuk Akçaören 13.10.2008 - 02:45

    yunanlılar izmir e 1919 da çıktılar ve 1920 de eskişehir e kadar gelebilmişlerdi...
    sorarım size.. düzenli bir orduda yokken yunanlılar karşılarında rakipsiz bir yılda neden bu kadar yavaş ilerleyebilsin...bir yılda anadoluyu baştan başa gitme imkanları varken neden bu kadar az mesafe alabilmişler...
    cevabı çok basit..çerkez ethem ve onun yiğitleri...
    düzenli ordu kurulabilmek için gerekli zamanı bulabilmişse çerkez ethem e defalarca teşekkür etmelidirler...ve gelin görünki düzenli ordunun yarısına yakınıda ethem in komutasındaki kuvayi milliye gerillalarıydı...

  • Sezai Ginay
    Sezai Ginay 08.10.2008 - 21:17

    kesinlikle hain denilemez denilmesi de saçmalıktır.O nun hain olmadığı bugün kanıtlanmıstır.

  • Sezai Ginay
    Sezai Ginay 08.10.2008 - 21:15

    bu vatan için bircok cephede savasmış bir kişidir.

  • Sezai Ginay
    Sezai Ginay 08.10.2008 - 21:13

    'Beni ihanetle itham edenlere soruyorum: Ben ne zaman, hangi tarihte ve mevzide esasen müdafaa ettiğim cepheden bir adım dönmüşümdür, bir tek kardeş kanı dökmüşümdür? ' ÇERKES ETHEM

    Milli Mücadele'nin en mânidar fasıllarından birini, o günlerde 'Kuvvei Seyyâre' diye bilinen Çerkes Ethem'e bağlı birliklerin hikâyesi teşkil eder. Bu birlikler, Mondros Mütarekesi hükümlerine göre Osmanlı ordusunun terhise zorlandığı, dağıtıldığı günlerde Anadolu'da ortaya çıkan güvenlik boşluğunu doldurabilecek yegâne güç olarak görünüyorlardı. Nitekim Yunan işgalinin ilk safhasında bu birlikler, düşmanın ileri hareketini geciktirmek, oyalama saldırılarında bulunmak gibi önemli ve elbette 'milli' görevler ifâ etmişler, daha sonra teşkil edilen 'Garp cephesi' bölgesinde önemli askerî hizmetler yerine getirmişlerdi. Çerkes Ethem'e bağlı Kuvvei Seyyâre, 1920 yılında Sivas ve Yozgat civarında başgösteren Yenihan, Yozgat ve Boğazlıyan isyanlarının bastırılmasında ise neredeyse başrolde görünürler. (www.risaleforum.com SİTESİNDEN ALINTIDIR.)

    Bunların gercek oldugunu bile bile Çerkes Ethem e hain denilmesi kesinlikle yanlıştır.Bu gerçekler kanıtlanmıştır ve yukarıda bahis ettiğim siteden rahatlıkla bulabilirsiniz.Çerkes Ethem hainliğin aksine bu vatan için canını bile ortaya koymuştur.Ayrıca yaptığı bunca fedakarlıktan sonra hain denilmesinin sebebi nedir acaba? soruyorum size. çerkes ethem kesinlikle hain değildir.

  • Tarık Buğra Kertmen
    Tarık Buğra Kertmen 16.01.2008 - 23:58

    Tarih kahramanları asanlar tarafından yazılır.

  • Gökhan Akgün
    Gökhan Akgün 12.01.2008 - 11:34

    Çerkezlerin Şapsı boyundan İşbirlikçi. Yozgat isyanı sırasında vatandaşa yaptığı zulm yetmiyormuş gibi Atatğrk'ün ifadesiyle 'onuda ağaca çekeceğim' vs. zırvalarda bulunmuş. Bağımsızlıktan ziyade avanesinin çıkarlarını düşünmüş bir tip.
    Hakkında methiyeler düzenlerin Meclisle ters düştükten sonra kimlerle işbirliği yaptığını bildiklerini sanmıyorum.
    Çerkez ethem yunanlılara sığınmış ve 9 eylül sonrası yunanistana kaçmıştır.

  • Ömer Özcan
    Ömer Özcan 05.09.2007 - 01:27

    'Ve 29 Aralık Kütahya:
    4 top
    ve 1800 atlı bir ihanet
    yani Çerkez Ethem,
    bir gece vakti
    kilim ve halı yüklü katırları,
    koyun ve sığır sürülerini önüne katıp
    düşmana geçti.
    Yürekleri karanlık,
    kemerleri ve kamçıları gümüşlüydü,
    atları ve kendileri semizdiler...'

    Ben Nazımın bu şiirini ilk kez burda duydum. Böylece kendisine (şairliğinden dolayı) olan azıcık saygım da kalmadı. Hainin önden gideni arda kalmayanı olan Nazım; Ethem Beye hain diyor... İtleri salmışlar taşları bağlamışlar işte... Ağzıma başka kelimeler de geliyor ama edebim müsade etmiyor.! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !

  • Savas Karakaş
    Savas Karakaş 30.05.2007 - 13:20

    başçavuşun savaş ortamında emre itaatsizlik yapması,,,,,,paşalarla komutanlık rekabetine girmesi ve refüze edilince düşmana sığınması vatan hainliği değilse vatan hailiği nedir arkadaşım?

  • Mehmet Emin İsteyici
    Mehmet Emin İsteyici 20.05.2007 - 04:52

    Eğer o olmasaydı milli mücadele büyük ihtimalle bitmiş olcaktı.çünkü ankaraın burnun dibine kadar gelen anzavuru durdurabilme başarısını göstermiştir.Ona hain diyenler ile abdülhamite hain diyenler aynı takımın elemanıdırlar onlr önce kendilerine baksınlar.

  • Hakan Akbulak
    Hakan Akbulak 12.01.2007 - 21:31

    Kuvayi Seyyare’nin kurucusu ve komutanı.
    Devlet tarafından madalya ile onurlandırılmış,halk tarafından ve devlet büyüklerinden saygı görmüş biridir.Ayaklanmaları bastırışı ile tanınırdı.

    Fakat,daha sonraları Düzenli Ordu’ya girmeyi reddetmiş,Yunanistan'a sığınmış bu yüzden de “vatan haini” damgası yemiştir.

    Bence,orduya katılmayı kabul etmemekle ve Yunanistan’a sığınmakla çok büyük ve affedilemez bir hata yapmıştır.Fakat bu hata,onun vatan haini olduğunun açık bir göstergesi değildir.


    'Beni ihanetle itham edenlere soruyorum: Ben ne zaman, hangi tarihte ve mevzide esasen müdafaa ettigim cepheden bir adim dönmüsümdür, bir tek kardes kani dökmüsümdür? '

    -Çerkez Ethem-

  • Hamza
    Hamza 30.12.2006 - 08:57

    Çerkes Ethem Bey: İstiklal Mahkemesi'nce yokluğunda idama mahkûm edildi, Amman'da öldü. Tek istediği bağımsız bir mahkemede yargılanmaktı. Ama O'na bu imkânı tanımadılar.

  • Yasın Muco
    Yasın Muco 05.11.2006 - 11:23

    sava$in en can alici noktasinda her$eyi bir kalemde silip duzenli ordu kurma fikrine kar$i cikan ve duzenli ordunun bastiramadigi ayaklanmalari bastiran (orn: yozgat isyani) osmanli ordusu mensubu kuvay-i milliyeci. resmi tarihciler ve onlarin mamulleri haricinde o donemde ya$ayan halkin cok sevdigi, ölüm yerinin bile (ürdün) tek basina yunanlılarla hiç bir zaman işbirligi yapmadigini ispatlamaya yetecek buyuk vatansever.

  • Savas Karakaş
    Savas Karakaş 04.11.2006 - 23:16

    çerkes ethem 2 adet subay abisi olan,kendisi de subay olmak istemiş ancak kapasitesi yeteneği yeterli görülmediği için osmanlı ordusunda astsubay olabilmiş biriydi.çeşitli cephelerde savaştı.bildiğimiz gedikli başçavuştu bu adam.
    osmanlı ordusunda ordular kolordular yönetmiş paşalar varken başkumandanlık istemesi densizlikti.bu konuda ısrarcı olunca da refüze edildi. yunan tarafına nasış geçtiğini bilemem ama osmanlı ordusunda astsubayken paşalardan başkomutanlık istemesi herşeyden önce askerlik kurallarına ve terbiyesine aykırıdır.ayrıca kuvvetleri ve yaptıklarıyla fazla gurur duydu ve anadoluda çok da can aldı.sadece eğridirde karşılama yapılamdığı için 4 kişiyi astığını okumuştum cumhuryet gazetesinde.

  • Selçuk Akçaören
    Selçuk Akçaören 03.11.2006 - 23:57

    Çerkez Ethem asla hain değildir onun meselesi İsmet İnönüyleydi...
    O Kuvay-i Milliye ruhunu canlandıran şahıs...
    O Ankara ya gelince Ankara halkı sokaklara dökülmüş bu kahramanı görebilmek için...
    TBMM hükümetinin tek arabasına binmeye nail olmuş birisi o...
    O meclisde konuştuğunda bütün mebuslar tarafından ayakta alkışlanmıştır o...
    O en çok yunan kellesi kesen adam(mecazen) nasıl Yunan tarafına geçer hem geçmek istese bile bir sürü milletdaşının kanını akıtmış bir adamı Yunanlılar kabul edermi...
    O Atina ya gitmedi götürüldü...
    Ethem İnönü savaşlarında başkumandanlık istedi ama ikinci kumandanlık verildi meclis tarafından...O da ben İsmet ten daha kıdemliyim altında çalışmam dedi ve kendini dağlara vurdu...yine çeteler kurarak Yunanlılarla savaştı ama artık eli silah tutan herkes düzenli orduya koştuğu için bu pek etkili olamadı...
    Sonrada o Yunanlılar tarafından yakalandı ve işkencelerden geçtikten sonra Atina ya zorla götürüldü ama o oradan kaçtı sonra Kahire falan derken 150likler listesine girdi..

  • Selçuk Akçaören
    Selçuk Akçaören 21.10.2006 - 00:21

    çerkez Ethem 1.Dünya Savaşında Teşkilat-ı Mahsusa da önemli görevlerde bulunmuş Kurtuluş Savaşına ilk katılanlardan olmuş düzenli orduya zaman kazandırarak düşmana zaman ve mal kaybettirmiştir.
    eeee bunları yapan birisi nasıl hain oluyor bunu araştırmak lazım ama içinden bir his bu olayında Vahdeddin gibi sonradan ışığa çıkacağını söylüyor.
    basayev_34@hotmail.com

  • Sule Kahraman
    Sule Kahraman 11.09.2006 - 21:00

    çerkes etheme hain diyenler tarihi bilmiolar biliolarsa hainin daniskasıdırlar..

  • Yıldız Demirel
    Yıldız Demirel 26.07.2006 - 13:57

    Ateşi ve ihaneti gördük.
    Ve kanlı bankerler pazarında
    memleketi Alaman'a satanlar,
    yan gelip ölülerin üzerinde yatanlar
    düştüler can kaygusuna
    ve kurtarmak için başlarını halkın gazabından
    karanlığa karışarak basıp gittiler.
    Yaralıydı, yorgundu, fakirdi millet,
    en azılı düvellerle dövüşüyordu fakat,
    dövüşüyordu, köle olmamak için iki kat,
    iki kat soyulmamak için.

    Ateşi ve ihaneti gördük.
    Murat nehri, Canik dağları ve Fırat,
    Yeşilırmak, Kızılırmak,
    Gültepe, Tilbeşar Ovası,
    gördü uzun dişli İngiliz'i.
    Ve Aksu'yla Köpsu,
    Karagöl'le Söğüt Gölü
    ve gümüş basamaklı türbesinde yatan
    büyük, âşık ölü,
    şapkası horoz tüylü İtalyan'ı gördü.
    Ve Çukurova,
    kıyasıya düzlük,
    uçurumlar, yamaçlar, dağlar kıyasıya
    ve Seyhan ve Ceyhan
    ve kara gözlü Yürük kızı,
    gördü mavi üniformalı Fransız'ı.
    Ve devam ettik ateşi ve ihaneti görmekte.
    Eşraf ve âyân ve mütehayyizânın çoğu
    ve ağalar:
    Bağdasar Ağa'dan
    Kellesi Büyük Mehmet Ağa'ya kadar,
    düşmanla birlik oldular.
    Ve inekleri, koyunları, keçileri sürüp, götürüp,
    gelinlerin ırzına geçip,
    çocukları öldürüp
    ve istiklâli yakıp yıktıkça düşman,
    dağa çıktı mavzerini, nacağını, çiftesini kapan
    ve çığ gibi çoğaldı çeteler
    ve köylülerden paşalar görüldü,
    kara donlu köylülerden.
    Ve bizim tarafa geçenler oldu
    Tunuslu ve Hindli kölelerden.
    Ve Türkistanlı Hacı Ahmet,
    kısık gözleri,
    seyrek sakalı,
    hafif makinalı tüfeğiyle
    dağlarda bir başına dolaştı.
    Ve sabahleyin ve öğle sıcağında ve akşamüstü
    ve ayışığında ve yıldız alacasında geceleyin,
    ne zaman sıkışsa bizimkiler,
    peyda oluverdi, yerden biter gibi o
    ve ateş etti
    ve düşmanı dağıttı
    ve kayboldu dağlarda yine.

    N.H.Ran

  • Yıldız Demirel
    Yıldız Demirel 26.07.2006 - 13:44

    ...............................
    Ateşi ve ihaneti gördük.
    Dayandık
    dayanmaktayız.
    ................................

    Ve 29 Aralık Kütahya:
    4 top
    ve 1800 atlı bir ihanet
    yani Çerkez Ethem,
    bir gece vakti
    kilim ve halı yüklü katırları,
    koyun ve sığır sürülerini önüne katıp
    düşmana geçti.
    Yürekleri karanlık,
    kemerleri ve kamçıları gümüşlüydü,
    atları ve kendileri semizdiler...

    N.H. Ran

  • Hatice Soyismim Ateş Tanrısı Demek
    Hatice Soyismim Ateş Tanrısı Demek 26.07.2006 - 12:37

    yine sen geldin aklıma yine gözlerim doldu DEDECİĞİM ALLAH RUHUNU ŞAAD ETSİN DEDEM:((((((((((

  • Tuguj
    Tuguj 19.07.2006 - 18:31

    Çerkes Ethem öyle bir kişidir ki gönüllerde edindiği sevginin büyüklüğü hala yaşar ve insanlar Çerkes Ethemin üstüne atılan çamuru kabul etmez, onun hain olmadığı konusunda direnir.

    Yaw bunu Milli eğitim bile kabul ediyor artık yakında hain damgasını kaldıracaklardır. Kaldırmasalarda üç beş kişi dışında Çerkes Etheme hain diyen birisi yok :)) Hain lafını anmazlarsa Ethmen beyin ruhu şaad olur. Lise derslerimizde Tarih hocalarımız Ethemin hain olmadığını söylerken temkinli davranırlardı ama şimdi basa basa üstüne söyleyebiliyorlar buda güzel birşey :))

    O dağa çıkan Kaplandır, Ankara halkı onu caddelerde ayakta aklışlar tutarak bu ismi ona vererek karşılamıştır. Cemal Kutayında dediği gibi Ethem beye bu ulus çok şey borçlu, o ve yaptıkları olmasaydı İstiklal mücadelesi en başından sona erebilirdi.

  • Duney Neuh
    Duney Neuh 07.06.2006 - 01:27

    türk evladımı! ! !

  • Osman Ordukaya
    Osman Ordukaya 06.05.2006 - 18:02

    Kendisinden çok Türkiye yi türk milletini düşünmüş ve bu uğurda sağliğini kaybetmiş herkesten daha vatansever bir türk evladıdır.Ona söyleyeceğimiz sözler arasında hain olmamalıdır.

  • Duney Neuh
    Duney Neuh 28.02.2006 - 09:23

    ne haini yahu.türkler bunu nasıl diyebilirler.bunu diyebilecek kişi biz çerkesleriz.kaldıki biz demiyoruz sizlerin bunu demeye hiç hakkı yok.lütfen biri hakkında birşey söyleyecekseniz ve bu kelime de 'hain'se lisede kalmış o taşlaşmış tarih hocalarının söylediğiyle yetinmeyip biraz araştırın.bu sayede sebepleri ve sonuçları kendiniz bulmuş olacaksınız...

  • Tuguj
    Tuguj 25.02.2006 - 02:00

    Dağa çıkan kaplan.

  • Martin Gore
    Martin Gore 13.02.2006 - 22:17

    ne haini yahu...

  • Elif Orhan
    Elif Orhan 20.01.2006 - 22:51

    Bolca bulunan hainlerden biri

  • Esra Tahtalıoğlu
    Esra Tahtalıoğlu 26.06.2005 - 10:17

    Anzavur ayaklanmasını bastıran Kuva-i Mliiye komutanı.

  • Çağdaş Kerim
    Çağdaş Kerim 25.06.2005 - 03:29

    kahraman...

  • Nart Beg
    Nart Beg 24.06.2005 - 03:47

    Bir kahraman, hain ilan edilmis...

    Hain ilan edilen kahraman: 'Tarihi yeniden yazanlar utansin' diyerek bir daha kurtardigi ülkeye geri dönmemis...

  • Sezgin Yeşiltaş
    Sezgin Yeşiltaş 03.06.2005 - 11:55

    Günümüz politikacılarına göre namertliğini, yaptığı iyi şeylerle ile örtbas edemediği için beceriksiz olmakla suçlanır. Bizim şimdiki politikacılar o dönemde olsaydı bir mehdilik bile verilirdi herhalde..

  • Sezgin Yeşiltaş
    Sezgin Yeşiltaş 03.06.2005 - 11:52

    Kısacası; dostum dediğini arkadan vurabilen biridir, bu yüzden namert sınıfına girer ki Atatürk sevmez.

  • Sezgin Yeşiltaş
    Sezgin Yeşiltaş 02.06.2005 - 10:00

    Çerkez Ethem rus asıllı bir gürcüdür. Hazar denizinin kuzey kıyısının hırçın iklimde büyümüş bir aslan parçasıdır. Daha çokta aslanın ağzındaki salya parçasıdır.

    Çerkez Ethem Kore savaşında Türk gazilerle yakınlaşmasından sonra Türklüğü kabul etmiş, karakoyunlular döneminde müslüman olmuş bir oğuz boyu olarak ün salmıştır.

    Zamanında Bizanslılar arasında çok tanıdığı dostu olduğu için Justinyus'un yakın arkadaşıdır ki; Osmanlı kurulurken Orhan Gazi'ye Bizanslıların zayıf noktasını öğreten kutlu bir yardımcı da olmuştur.

    Çerkez Ethem'in en büyük zayıflığı ise çerkez tavuğunun nasıl yapıldığıdır.

    Tarih bundan ibarettir. Eğer sen tarihini bilmezsen tekkerrür ile zorla öğrenirsin.

  • Etem Arslan
    Etem Arslan 16.03.2005 - 17:36

    Yalaka ve kuru kafacı tarihçilerin önce KAHRAMAN ETHEM BEY dedikleri.Sonra da HAİN ÇERKES ETHEM DİYE utanmadan kirlettikleri.Vatansever şahsiyet.(isteyenler MEB ve KEMAL KARA nın tarih kitaplarına bakabilir`,rasyonel görüşler edinmek içinde CEMAL KUTAY ın ÇERKEZ ETHEM DOSYASI 1-2 yi okuyabilirler

  • Selim Başkan
    Selim Başkan 25.02.2005 - 11:14

    ALLAH mekanını cennet etsin,en büyük komutanlardan birisi savaşmayı bilen vatanını mileetini seven ancak pis siyasetten anlamayan VATAN KAHRAMANI.kardeşi kardeşe kırdırmamak için ORDUSUNU dağıtan bir kahraman.Eger ethem inönü ile savaşsaydı şu anda ne cumhuriyet olurdu nede bir ülkemiz.


    Tarih 31 Aralık 1920. Türk kuvvetlerinin Garp Cephesi kumandanı İsmet, Kütahya’dan, telgrafla, Ethem Bey ve ordusuna “teslim ol” diyor. Telgrafı, “son selam” cümlesiyle bitiriyor.

    Tarih 2 Ocak 1921. Umum Kuva-yı Seyyare Komutanı Ethem, Batı Cephesi kumandanı İsmet’e cevabi bir telgraf yolluyor. Telgrafı, şu sözlerle bitiriyor:

    “Köprüyü geçinceye kadar öyle olsun diyorsunuz, ama biliyorsunuz ki köprünün binde birine ulaşmamışsınızdır. Ah içleri fesat dolu yurtseverler; zavallı Millet Meclisi sizin askeri sahte ünlerinizi anlamış değil. Bundan ötürü yurtseverlik duygularım şu sözleri söylememi emrediyor. Bana karşı güven verici bir durum alınız, aksi halde gerçek ve hak başarı kazanacaktır. Tarih bana az, size çok lanet edecektir.

    “Bâki ilk selam” (1)

  • Ömer Özcan
    Ömer Özcan 27.01.2005 - 11:13

    Rahmetli dedem tanırmış. Onun ifadesi ile 'Çok iyi bir askerdi, ama politika bilmezdi. Bu yüzden hain damgası yedi.'

    Ethem Bey delikanlı adammış... Allah rahmet etsin.

  • Bahaboran
    Bahaboran 26.05.2004 - 17:29

    varsın tarih hain yazsın.zaten tarihin kendisi hain değil mi? bu vatan için 1 kurşun atan bile sağolsun gerçek kahramanlar asıl alemlerinde hakettikleri payelere kavuşacaktır bu dünyayı terketme müjdesi verildiğinde.

  • Hasan Miya
    Hasan Miya 03.05.2004 - 00:36

    Tarih, siyasetin pençesinden kurtulduğu bir günde iade-i itibarda bulunacaktır.

  • F
    F 12.04.2004 - 10:33

    1886 yılında Balıkesir'in mihaliç ve Bandırma ilçeleri arasında kalan emreköy'de doğmuştur. ailesi kafkasya'dan anadolu'ya göçen Çerkes boylarının sapsığ oymağındandır. babası ali bey ekonomik olarak iyi durumda olan bir ziraatçı/değirmencidir. Ethem 2 metreye yakın boyu olan sarışın bir gençti, babası ona çakır derdi.
    baba ali bey İttihat ve terakki cemiyeti ile bağları olan biridir. ethem'in dört ağabeyi vardır. iki ağabeyi balkan savaşları sırasında şehit düşer. hayatta kalan iki ağabeyi de askerdir. baba ali bey ethem'i yanında tutmak istese de o 19 yaşında istanbul'a kaçarak Bakırköy zabıta mektebini birincilikle bitirir. başçavuş olarak mezun olur, sonradan teğmenliğe yükselir. Ethem balkan savaşı sırasında Bulgar cephesinde savaşır ve yara alır. resmi askerlik serüveni de burada biter. 1. dünya savaşı sırasında ethem, ağabeyi emekli yüzbaşı reşit bey ile birlikte o dönem yeni kurlan osmanlı'nın ilk gizli haberalma örgütü Teşkilat-ı Mahsusa da çalışır. hamidiye komutanı rauf (orbay) bey'in komutasında iran-afgan üzerinden türk anavatanı'na yol açma seferinde bulunr. daha sonra yine teşkilat-ı mahsusa bünyesinde ırak seferine katılır.
    yaralanır ve hasta olarak baba ocağı bandırma'ya döner. mütareke ilan edildiğinde ethem bandırma'dadır.
    rauf (orbay) bey monddros mütarekesi'ni osmanlı adına imzaladıktan sonra anadolu'ya geçerek mustafa kemal'in yanında yer alır. bu arada eskiden tanıdığı bir çok dostuna da anadolu'da örgütlenmesini söyler. bunlar arasında çerkez ethem de vardır.kendisi şahsen ethem'i ziyaret eder. bu sırada ethem'in iki ağabey'i de bandırma'da bulunmaktadır. böylelikle ethem çevresindeki güçleri ile birlikte kurtuluş savaşına adım atmış olur.
    ethem salihli cephesini organize eder. bu sırada yunan kuvvetleri izmir'e çıkmıştır. anadolu'da huzursuzluk büyüktür. ayrıca savaştan gelmiş ve terhis olmuş bir çok işsiz güç vardır. ethem dağa çıkmış, ortada kalmış bir çok eski askeri biraraya getirerek salihli cephesinde belirli bir güç sağlar. yunan güçleri ile karşılaşmaları ve çatışmaları uzun sürmez. ethem'in güçleri yunan ordusunu denize dökemese de, elini kolunu sallayarak iç anadolu'ya doğru ilerlemelerine izin vermez. belirli noktalarda düzenli yunan ordusun durdurmayı ve sipere çekilmesini sağlar.
    çerkes ethem öncelikle ege bölgesinde, itihat ve terakki bağlantıları olan ve istanbul hükümeti ve ingilizlerle ortak hareket eden karşı çeteleri temizlemekle uğraşır. bu güçler çerkes ethem'i ortadan kaldırmaya çalışsa da ethem bunu sezer ve onları yokeder.
    sonrasında ise büyük anzavur ahmet ayaklanması baş gösterir. anzavur öncelikle biga ve çevresini kolaylıkla ele geçirir. bu sırada istanbul hükümeti çıkardığı fetvalarla kuvayı milliyecilerin dine karşı geldiklerini ve kitledilmelerinin vacip olduğunu anadolu'ya yayarlar çeşitli bildirilerle. anzavur ve sonrasında çıkacak bir çok yerel ayaklanma bundan etkilenir ve önemli güçler toplanarak kuvayı milliye'ye ve ankara'ya karşı ayaklanırlar. bu arada kuvayı inzibatiye denen istanbul hükümeti ordusu da ingilizlerin de desteğiyle anadolu'ya girerek bu ayaklanmalara destek olur.
    anzavur ahmet kuvvetleri üzerine defalarca bazı kuvvetler gönderilse de bir türlü başarılı olamazlar. bu durm anzavur'ur kendine güvenini iyice sağlamlaştırır. ankara'nın isteği üzerine gitgide büyüyen anzavur tehlikesine karşı ethem salihli'deki kuvvetlerinin bir bölümü ile yola çıkar ve balıkesir'e ulaşır. bu sırada anzavur karacabey de dahil olmak üzere batı anadolu'nun bir çok merkezini ele geçirmiş, balıkesir'e de girmek üzeredir. sonuçta susurluk'un kuzeydoğusunda iki kuvvet karşılaşır ve 9-10 saati bulan uzun bir çatışmanın ardından ethem kuvvetleri anzavur kuvvetlerini bozguna uğratarak dağıtır.
    dağılan güçlerin peşine düşen ethem bir çok esir alır. pişman olan bir çok asker ethem'in kuvvetlerine katılır. ethem amansız takibini sürdürerek parçalara ölünen anzavur kuvvetlerini tamamen yok eder. son olarak ayaklanmanın merkezi biga'ya da girerek genel af ilan eder ve anzavur olayı kapanır.
    tam bu sırarada ankara'dan ismet (inönü) bey telgrafla ethem'e ulaşır. ethem'e verilen bilgiye göre düzce ve çevresindeki gerici ayaklanma tamamen kontrolden çıkmış, ankara'dan gönderilen tüm seçkin kuvvetler başarısız olup dağılmış, büyük kayıplar verilmiştir.
    ethem doğruca düzce’ye geçer burada, geyve boğazında avantajlı cephe almış ayklanmacılara karşı önemli bir manevra ile başarı sağlar ve ayaklanmacılar dağıtılır. daha sonrasında ayaklanmanın başındaki bazı isimler istiklal mahkemesi’nde yargılanarak idam edilir. idam edilenler arasında yörenin çerkes kökenli ileri gelenleri de vardır. hata bu yüzden çerkes ethem’de soydaşları tarafından eleştirilir ancak çenkes bilmektedir ki bir ayaklanmayı bastırmanın en etkili yolu elebaşlarını yoketmektir.
    bu arada batı anadolu’daki bu ayaklanmalara yardım etmek amacıyla andolu’ya geçmiş bulunan istanbul hükümeti’nin ordusu kuvayı inzibatiye’nin de üzerine gidilir. bu kuvvetler de buzulur ve dağılarak izmit’e kaçarlar, ingiliz gemilerine sığınırlar.
    tüm bu karmaşaların sona erdiğini varsayan ethem, uzn süredir başsız bıraktığı salihli cephesi’ne gidip gerçekleşeceğini tahmin ettiği yunan ordusu saldırısına karşı hazırlanmayı istemektedir. ancak bu sıraa ankara’dan gelen telgraf, yozgat’taki çapanoğlu ayaklanmasının bir türlü kontrol altına alınamadığı şeklindedir. ankara bir kez daha ethem’den yardım talep etmektedir. oysa ethem’in sağlığı bozulmaya başlamış, kuvvetleri ise oldukça yorgun düşmüştür.
    ethem eskişehir üzerinden ankara’ya geçer ve batı cephesinde yunan saldırısı olasılığından bahseder. kendisi açıkça kendi cepnhesine geçmek istemektedir. ancak ankara’da karşılıklı görüşme fırsatı bulduğu ismet ve mustafa kemal paşalar, yozğat ayaklanmasının bastırılmasının daha önemli olduğunu söylerler. sonuçta ethem ikna edilir ve yozgat’a geçer. ancak yozgat’taki durm kendisine anlatılandan çok daha kötüdür. ankara’dan gönderilen hemen hemen tüm güçler büyük bozgular yaşamışlar ve geri çekilmişlerdir. ethem uzn süredir ankara’nın bir türlü güç toplayamamasına hem şaşırır hem de sinirlenir. bu görüşlerini de ankara’ya iletmekten geri durmaz. sonuç olarak yozgat’taki ayklanmayı da son bir gayret ile bastırmayı başırır ethem ve güçleri.

    her bastırdığı ayaklanmada yaptığı gibi ayaklanmanın eebaşlarını istiklal mahkemesine verir ve idam edilmelerine sağlar. birinci dereceden sorumlu olmayan ahali ile ise iyi ilişkiler kurar ve kurtuluş mücadelesine desteklerini almaya çalışır. yozgat’ın alaca kasabası’na şansen gider ve buradaki güçlü alevi dedeleri ile görüşür. burada ‘alaca müfrezesi’ kurulur ve 600 kişilik bir kuvvet ethem saflarına katılır. bu alaca müfrezesi ileride gediz cephesi’nde yunan kuvvetlerine karşı büyük bir kahramanlık gösterecektir.
    ethem’in kuvayı seyyare’sinin en ünlü birliği ise ‘bolşevik müfrezesi’ adlı 700 mevcutlu piyade birliğidir. bu birlik eskişehir müdafa-i millet cemiyeti tarafından, daha çok karkeçeli aşiretinin gençleri arasından kurulmuştur. bolşevik ismiye anılmasının en önemli nedeni ise birliğin başında bulunan genç ‘ismail hakı efendi’dir. ismail hakkı efendi katı bir savaşçı ve komutan olmaktan öte gerçek anlamda bir bolşeviktir. özellikle savaş karşıtı söylemleri ile düşman yunan askerleri üzerinde büyük etkisi olmuş ve karşı ordu içinde ayaklanmalara varacak derecede başarılı propagandalar yapabilmiştir. bu nedenle ethem tarafından çok sevilmekte ve tutulmaktadır.
    etkhem’in bolşeviklerle ilişkisi ise, lenin’in ilk yıllarında hazırladığı ‘halkların özgürlüğü’ isimli bildirgeden çok etkilenmişş olmasının ötesine pek geçmez. kurtuluş savaşı yıllarında zaten bolşeviklere karşı yoğun bir sempati ve destek vardır. zira bolşevikler, yani sosyalist sovyetler kurtuluş savaşı sırasında ankara hükümeti’nin hem maddi, hem manevi hem de askeri olarak en büyük destekçisidir.
    ancak her halükarda bolşevikler ile resmi ve yoğun ilişkiler içinde bulunan ethem değil ankara hükümeti’dir.

    ethem, yozgat çapanoğlu ayaklanmasını da batırdıktan sonra nihayet salihli cephesine, asıl düşmanın, yunan ordusunun karşısında yeri almak için hareket eder. ancak artık çok geçtir. ethem’in korkuları gerçekleşmiş ve kendisi yoken yunan ordusu batı cephesinde büyük yığınaklar yaptıktan sonra saldırıya geçmiştir. iç ayaklanmalarla ile uğraşırken batı cephesi zayıf düşmüş, yunan ordusu anadolu içlerine büyük ilerleyişini bu sayede yapabilmiştir. ethem derhal duruma müdahale eder ve gediz önlerinde yunan ordusun durdurur. durdurmanın ötesinde çok büyük kayıplar verilmesine neden olur. bu yenilgi yunan tarfı için o kadar büyüktür ki yunanistan’da hükümet krizi ortaya çıkar ve venizelos yurtdışına kaçarak yerini kral’a bırakır.
    bu sırada ethem’i hayatı boyunca rahatsız edecek hastalığı iyice ilerler. özellikle mide ağrıları ve kramları nedeniyle hareket edemeyecek durma gelir ve yatağa düşer.
    bu sırada batı cephesinden yunan kuvvetleri durdurulabilmiş, ankara da hem siyasi hem askeri olarak biraz daha güçlenmiştir. öyle ki fransızlar kendileri gelerek ankara hükümeti ile barış imzalamak istemişler. doğu cephesinde ermeni kuvvetlerine karşı verilen mücadele ise, özellikle sovyetlerin de desteği ile tam da ankara’nın istediği gibi sonuçlanmıştır.
    ethem bu arada biraz istirahat etmek ve iyileşmek için fırsat bulur. hemen sonrasında ise ankara’ya geçer. ankara’da büyük hürmet görmekte, herkes tarafından takdir edilmektedir. ancak ankara aynı zamanda karışıktır da. hala istanbul hükümeti’ne yakın duranlar olduğu gibi, mustafa kemal ve ismet paşa’dan rahatsızlık duyanlar, ethem’e karşı olanlar vardır.
    ethem bu ankara gezilerinden birinde bir krizi de çözer aslında. içişleri bakanlığı için yapılan seçimi mustafa kemal’in adayı refe (bele) bey değil de komünistlerin adayı tokat milletvekili nazım bey kazanmıştır. mustafa kemal ve ismet paşa, ethem’den ağırlığını koyarak nazım bey’i böyle bir dönemde bu görevi kabul etmekten vazgeçirmesini rica ederler. ethem nazım bey’e olağanüstü bir durum yaşandığını, bu dönemde hızlı kara verilmesi ve harekete geçilmesi gerektiği için refet bey’in içişleri bakanı olmasının daha faydalı olacağını söyleyerek istifa etmesini sağlar.
    ancak ileride kendi elleriyle içişleri bakanı yaptığı refet bey, ethem’in sonunu hazırlanmasında önemli bir rol oynayacaktır.
    kısa bir süre sonra, refet bey ile ethem’in arası açılır. neden ise ethem bey’in, refet bey’i bir hatası neticesinde istiklal mahkemesine vermesidir. bu hata ise şöyledir;
    ethem yozgat’taki çapanoğlu ayaklanmasını bastırdıktan sona ahalinin önde gelenleri ile görüşmüş ve özellikle alaca kasabasındaki alevilerin arasından 600 kişilik alaca müfrezesini kurdurup güçlerine katmıştı. ancak ethem’den sonra bölgeye gelen refet bey alaca kasabasındaki alevi dedelerine baskı yapmış, tehditler savurmuştur. bu durm gediz’de düşmanla çarpışan alaca bölüğü’ne ulaştığında, 150 kadr asker, ‘doğrudan ilgimiz olmayan bir ayaklanma yüzünden hala suçlanacaksak burada ne işimiz var? ’ diyerek cepheyi terk etmiş ve ahalilerini korumak maksadıyla alaca’ya dönmüşlerdir.
    bu durumun belgelerini ethem eskişehir istiklal mahkemesine iletir. mahkeme’de durumu haklı bularak refet bey’i mahkemeye çağırır. ancak bu arada devreye İsmet ve Mustafa Kemal paşalar girer. ethem’den suçlamasını bir süre için geri çekmesini isterler ve refet bey’in tarafını tutarlar. ethem ise bu durma sert bir şekilde karşılık verir. zaten ethem’in en büyük kusuru politika’yı da cephede savaşır gibi yapmasıdır.
    eski güzel günlere nazaran durumdaki en büyük fark ise batı cephesi komutanı olan ve ethem'e bir baba gibi yaklaşıp onu kontrol altında tutabilen ali fuat (cebesoy) paşa yerine, ismet (inönü) paşa'nın geçmesidir. bu aşamadan sonra ne ismet paşa ethem'i idare etmeye çalışacak, ne de ethem ismet paşa'nın komutasını kabul etmeye yanaşacaktır.
    sonuç olarak ankara ve ethem arasında soğukluk büyür. özellikle ege bölgesindeki halkave kuvayı seyyare askerlerine, ankara tarafından hazırlatılmış bildiriler dağıtılır, bazı subaylar askerleri arasına girerek ethem karşıtı propaganhda yapmaya başlarlar. bu durma en sert tepkiyi ise ethem’in ağabeyi tevfik bey verecektir. ‘eğer yakalarsam, bu propagandacı subaylarını idam ederim’ şeklinde yazdığı bir telgrafı ismet paşa’ya geçer.
    gerilim gitgide artmaktadır. ethem eskişehir’e geçip ismet paşa ile görüşmek ister. ancak ismetpaşa bir gün sonra görüşebilir deyince ethem silahlı adamlarıyla ismet paşa’nın kargahını basar ve kendisiye zorla görüşür. daha sonrasında ise Mustafa Kemal ile ankara’dan eskişehir’e uzanan bir tren yolculuğunda bir gerilim yaşanır. ethem, kendi anılarında mustafa kemal’in kendine bir komplo kurduğunu ve öldürmek istediğini iddia eder. resmi tarih ise aynı şekilde ethem’in eskişehir’de silahlı arkadşlarıyla treni basıp M. Kemal’i öldürmek itediğini söyler. ethem Eskişehir’deki bu olayı yine mustafa kemal ile karşılıklı görüşmek için trene silahlı adamalrımla gidiyordum diye açıklar.
    sonuçta artık ipler iyiden iyiye kopmuştur. ismet paşa uzun zamandır yaptığı hazırlıklar neticesinde gediz ve çevresindeki ethem güçleri üzerine yürümeye başlar. aynı şekilde konya yöresindeki refet bey de doğudan ethem’i sıkıştırmaya başlar. ethem de bu sırada devam etmekte olan yunan tarruzunu durdurmak için yunan komutanlara haber gönderir ve ateşkes ister. 4 günlük bir ateşkes yapılır.
    ismet paşa ve refet bey güçleri ile önemsiz çatışmalara girerek geri çekilir ethem bey ve kuvvetleri. ancak artık geri çekilecek bir yer yoktur.
    bunun üzerine güçlerini dağıtmaya karar verir ethem. isteyen türk taarfına, isteyen yunan tarfına geçebilir diye açıklama yapar. isteyen de dağa çıkabilecektir. ethem bey’in kardeşi teyfik bey yunan tarfına geçer. etham ise 50 kişilik bir grup ile dağa çıkmayı tercih eder. birkaç hafta dağlarda kaçtıktan sonra sağlığı da elvermediği için düze iner, bandırma’nın bir köyünde, bir ağanın evine sığınır. ancak burada uzun süre kalması da mümkün değildir. sonuçta kaldığı köydeki halka da zarar vermemek için yunan kuvvetlerine teslim olur. buradan izmir’e götürülür ve hollanda hastanesi’nde bir süre tedavi görür. sonra izmir’de bir otelde kalır bir süre. eski komutanlarından Halil bey ankaradakilerle görüştüğünü ve onlara katılacağını söyler. ancak ankara’ya gittikten sonra ethem aleyhine tanıklık yapmadığı için idam edilir.
    bu arda ethem’in ailesi de kayseri’ye sürgüne gönderilmiştir. ethem’in kurtuluş savaşına karşı yaptığı en açık hareket ise, izmir’de kendisine yunan subayları tarafından zorla imzalatılan bir bildiridir. Türkçe hazırlanan bildiride Türk ordusuna seslenilmiş ve Yunan güçlerinin telim olan Türklere ne kadar iyi davrandığından bahsedilmiştir. Ethem, bu bildiriyi, yunanların dağılan eski askerlerine karşı yaptığı baskıyı hafifletmek için imzaladığını söyler.
    daha sonra Ethem Atina’ya geçer ve tedavisine orada devam eder. bir süre sonra ailesi de Yunanistan’a geçere kralın yazlık sarayında kalmaya başlarlar.
    Ethem ise tedavisi için Almanya’ya geçer.
    savaşın bitiminden sonra Türk hükümeti Ethem ve ailesinin Türkiye’ye iade edilmesi konusunda baskı yapar. ancak yunan hükümeti hukuk kuralları çerçevesinde bunu yapamayacağını söyler. ancak aile Yunanistan’ı terk etmeye zorlanır. kabul eden ülkeler arasında ürdün’ü seçerler ve oraya yerleşirler. ürdün önemli bir çerkes nüfusu barındıran bir ülkedir ayrıca.
    daha sonraki yıllarda peşpeşe çıkan aflarla Ethem’in ailesi birer birer Türkiye’ye döner ve burada ölürler. Ancak Ethem, affedilmesin erağmen geri dönmez ve Ürdün’de ölür. kendisine bir anıt mezar yapılır.

  • Mustafa Evci
    Mustafa Evci 11.04.2004 - 17:33

    Otoriter, emir altında olmayı kabullenmeyen, meclisteki abilerinin yönlendirdiği, siyasetin kirli oyunları arasında sıkışıp kalan, düzenli ordu kurulduğu aşamada da katılmayı reddeden, bir kuva-i milliye kahramanı...
    O'nun Yunana sığınışı dedikleri şey, oldukça hasta olduğu bir dönemde, yurtdışına çıkmak zorunda iken, Yunan birliklerinden izin alarak o güzergah üzerinden Avrupaya geçmesidir...
    Daha fazla ayrıntıya gerek yok. Bu kadarı yeterli olsun.
    Yunan ordusunda savaşmışmış, satılıkmış...bilmem ne! Bu nasıl bir tarih anlayışıdır?
    Hanımlar Beyler unutmayalım ki TARİH, İDEOLOJİMİZİN ARKA BAHÇESİ DEĞİLDİR ve OLAMAZ!

  • Oğuzhan Demirci
    Oğuzhan Demirci 13.03.2004 - 22:12

    tarih anlatanların doğrularından ibaret değildir