Kültür Sanat Edebiyat Şiir

Karapapak sizce ne demek, Karapapak size neyi çağrıştırıyor?

Karapapak terimi Halil tarafından 22.09.2005 tarihinde eklendi

  • Teoman Basagar
    Teoman Basagar05.12.2014 - 15:10

    Terekemeler (Karapapak)

    Atilla’nın ölümünden sonra (453) Bizans saldırıları sonucu Hunlar sahneden çekildi. Bu yıllarda kuzeyden Kafkasları aşarak Kür Irmağı boylarına Oğuz Türklerinden olan iki yeni boy geldi. “Borçalı” ve “Kazaklı” olarak anılan bu boylar, bugün Terekeme olarak bilinen Türklerin atalarıdır.

    Terekeme terimi Arapça “Türkmen” kelimesinin çoğulu “Terakime” kelimesinden gelmektedir. At sürüleri (yılkı) ve koyun besiciliği yapan bu boylar siyah astragan kalpak giydiklerinden komşuları tarafından “Karapapaklar” diye anılırlardı. Astragan Buhara’da, aynı zamanda ülkemizde de yetiştirilen bir kuzu türü olan Karakul kuzusunun kıvırcık ve parlak postuna denir. Bu siyah astragan kalpaklı Karapapaklar, Kür boylarındaki egemenliklerini daha kalıcı kılmak amacıyla Tiflis, Nahcivan, Karabağ, Loru, Ahırkelek, Gence ve Şirvan dolaylarına yerleştiler. Kadını ve erkeğiyle iyi birer savaşçı olan Karapapaklar binlerce yıl aynı bölgeyi ellerinde tutmayı başardılar. Hunların doğu kanadının bekçileri olan Karapapaklar Kafkasların en eski kavimlerinden biri olarak tarihe geçmiştir.

    Karapapak Türkleri çoğunlukla Gürcistan Borçalı’da yaşamaktalar. Bununla birlikte Azerbaycan’ın Gence ve Gence’den sonraki tüm bölgeleri Karapapak’tır.

    Gürcistan ve Azerbaycan’ın yanı sıra Karapapakların en yoğun yaşadığı yer, başta Kars olmak üzere Türkiye’nin Doğu Anadolu bölgesidir. Kars, Iğdır ve Ardahan’da nüfusun çok önemli bir kısmı Karapapak’tır. Bu bölgelerde daha çok Terekeme adı kullanılır. Çıldır ilçesinin tamamı Terekeme’dir. Arpaçay, Susuz, Sarıkamış gibi ilçelerin de çoğu Terekeme’dir. Terekemeler Erzurum, Erzincan, Sivas, Amasya, Van, Ağrı gibi şehirlerimizde de oldukça fazladır. Sivas’ın Kangal ilçesinde yoğun bir Karapapak nüfusu vardır. Ayrıca buralardan İstanbul, Ankara, İzmir, Adapazarı, Bursa gibi şehirlere göç eden çok sayıda Karapapak Türkü vardır.Bugün de Kafkas Karapapakları arasında yaygın olarak konuşulan bir efsane vardır: “Tanrı dünyayı dengede tutsun diye Kaf Dağı’nı yarattı. Daha sonra Karapapakları bu dağa bekçi kıldı.” Bu mitolojik yargı uzun bir geçmişin anılarını içerir.

    Gümrü’nün kuzeydoğusundan çıkarak Kür’e karışan Borçalı Çayı ile Pembek Dağı’ndan çıkarak Aras’a karışan Kazak Çayı isimlerini Karapapaklardan almıştır.

  • Muhammed Yilmaz
    Muhammed Yilmaz28.03.2013 - 16:17

    Ağrı Tutak Kılıçgediği Köyü de karapapak veya terekeme soyundan gelmiştir

  • Karapapak Türk
    Karapapak Türk20.12.2010 - 23:45

    Ağrının Tutak iiçesine bağlı Sincan Köyü de Karapapak Türk Köyüdür

  • Caner Ilgaz
    Caner Ilgaz18.12.2008 - 20:37

    Bir karapapak olarak herkesi bu konuda aydınlatmayı bir görev addediyorum...'Karakalpak' (özbekistan civarında giyilen siyah yün şapka) isminin yerel lehçe sonucu değişerek 'Karapapak' adını alması ile oluşmuştur...Terim olarak ise özbekistan, rusya, ermenistan,doğu anadolu ve kafkasya civarında yaşayan ve bu şapkayı giyen bir türk boyudur..Asilkan Türklerdir. Türkiye'de anayurt olarak Ağrı'nın Tutak ilçesinde ve Kars'ta yaşayan türklerdir...

  • Mehmet Kumru
    Mehmet Kumru22.08.2008 - 05:09

    MADEM İNSANLAR HEP KARDEŞİZ; Karapapak; Karapapaklar kafkaslarda yaşayan ve coğrafi zorluklar nedeniyle avcı ve savaşçı,zorlu yaşam savaşı vererek bu güne kadar gelmiş boylardan birisidir.osmanlının son yıllarında,tiflis şehrinde kadılık yapmış,olan dedelerinin torunları şu an kayseri'nin pınarbaşı ve sarız içelerinde ve adana bölgesinde yaşamaktadırlar.Yine kafkas kökenli brukan-kırmız(kırmızik) aşireti mensuplarının kırmızıpapak ların dayılarıdırlar.Müslüman karapapak ların ataları ve kırmız ların ataları islamın bayraktarları olarak selçuklu ve osmanlı döneminde anadolu ve avrupa coğrafyasına görevli olarak gönderilmişlerdir.bu zatlardan bazıları; ürgüpte yatan kırklar,şeyhi ve müridleri-Mustafa Kemal Atatürk'ün dedesi ve dedesinin kardeşi kırmız Molla Ahmet-Mehmed efendileri örnek verebiliriz,bu konu varsayımdan ziyade,canlı tarih olan yaşlı ve dedelerimizin tarih boyunca süregelen anlatımlarıdır.İnsancıl yorumlarınıza ve gerçek bilgi teatisi yapılabilir.Bence,zaten insan oluşumuz ve çıkarlarımızı ön plana çıkarmadan diyalog kurmamız mantık gereğidir.Yine yeryüzünde hz.Adem evladı olarak tüm insanların kardeş olduğu tarih kayıtlarında bulunmaktadır.Yine hz.ibrahimin üç hanımından üç kol olan soyu(evlatları) tarihi bilglerde kayıtlıdır.Hacer adlı hanımından,Hz.Muhammed (s.a.v) ve islamiyet,varolmuştur. Sare adlı eşinden Hz.Musa (a.s) ve Musevilik,varolmuştur.Kantura adlı eşinden Asya'ya gönderdiği ve Hz.Zulkarneyn (a.s) peygamberin yardımıyla Asya halkının; HAN diye hitap ettiği,üç oğlunun atası ve lideri olduğu,Türkler ise dedelerinin dinine bayraktar olmuşlardır.Şimdi gelelim; Şu misafirhane olan Dünya'da güzellikler içinde birçok şeyi kardeş olarak paylaşmanın güzelliğine madem insanlar hep kardeşiz,o zaman neyi paylaşamıyoruz? Birbirimizi anlamalı,uygunca paylaşımcı ve yapıcı olarak hayatı paylaşabiliriz demekki! Hırçınlığa-zorbalığa-asimilasyona-bencilliğe gerek varmı artık sizce? canım insan kardeşlerim hepinizi seviyorum.DADAŞHAN-İ

  • Asker Avsar
    Asker Avsar30.07.2007 - 16:23

    KARAPAK konu başlığı altındaki yazılara bakınca, ilk yazının hayli uzunca olduğunu görüp, belge ve gerçekler üzerinden yazıldığını umudederek sevinmiştim..

    Oysa, yazıda, sathi bilgilerle ve yabancı kaynakların güvenirliliğine bakılmaksızın alıntılarla ve son 10 - 15 yıldaki etnisite dayatmacılığı ile yayılması istenen - yayılan bilgileri içeridiğini görerek üzüldüm.

    Karapapak'ların soy kütüğünde değişik veriler olabilir ve bu normaldir. Çünkü; Karapapaklar, ulus kökenli bir beylik kurmadıkları gibi, göçer (göçmen değil) olarak yaşadıklarından, Turan'dan gelmiş bir Türk boyu olarak, canı yanmadıkça ve yokluk çekmedikçe saldırmayan, yoketmeyen özellikler taşıyorlardı.

    400 yıldır süren Rus işgaline karşı, Dağıstan'lı Şeyh Şamil ve Şeyh Şamil'den evvel tüm Mücahid Kumandan - Alimlerin yaptığını, Karapapak'lar da yaptılar. Özellikle 93 Harbi Dönemi içerisinde, Kafkasya'da mücadele veren çoğu milis kuvveti Avşar ve Ahıska Türkleri dediğimiz Türk Boylarına dahildir.

    Avşarlar, Anadolu Türkiye'sinde, Avşar'ların yoğun olduğu Pınarbaşı ve Sarız ve Tomarza ilçelerinden (o zaman ki adıyla Aziziye Sancağı) Kafkasya'ya götürülmüşlerdir...

    Erzurum'da ki Aziziye Tabyası da, Nine Hatun ismi ile anılsa da, gerçekte, bugün Kayseri ilimize bağlı olan Pınarbaşı, Sarız ve Tomarza ve Göksun (Kahramanmaraş) ve Tufanbeyli, Saimbeyli (Adana) yörelerinden götürülen Avşar boylarına mensup 62 bin kişi mevcudatlı Avşarlardır.

    Kafkasya'dan, müslüman Çerkezler Anadolu'ya getirilirken, bölgedeki yerleşik Ahıska Türkleri ve bölgeye Anadolu'dan (aileleriyle götürülen) 62 bin Avşar ise, Orduya lojistik destek veriyor ve milis kuvvetlerini teşkil ediyordu.

    Ahıska Türklerinin büyük kısmı, insanın içini bin kere yakan yıkan sefalet, korku ve utandıran haller içerisinde, Aras'ı geçerek Kuzey Anadolu'ya (Türkiye'ye) göçederken, bölgede kalanlar ise, Rus Despotizminin acısını Stalin Devrinde gördüler.

    Aslen bir Gürcü olan Stalin, Gürcistan sınırları içerisinde ki, Rus ve Gürcü olmayan her unsuru, Sibirya'ya sürerken, bir kısmını da, Kazakistan steplerine sürerek, soylarını yoketmeye çalıştı.

    Bugün, Kırım Tatar Türkleri ve Ahıska Türkleri, kendi yurtları dışına sürgün edilerek, soyları kırıma uğratılan en bahtsız insanlardır.

    Karapapaklar, tek bir boy üzerinden bugüne gelmiş bir kabile değildir. İçlerinde Terekeme dediğimiz Türkmenler olduğu gibi, Terekeme olmadığını ama Terekemelerle akraba olduğunu söyleyenler de mevcuttur.

    Öz itibariyle Çeçenler ve Karapapaklar (ve Terekemeler) İskit Türklerinin torunlarıdır ve büyük kısmı, henüz o sıralarda Sultan olmamış, Veliaht Şehzade olan Sultan Alparslan'ın Kuzey Kafkasya'yı fethettiği yıllarda, Selçuklu tebasına dahil olmuş ve büyük kısmı Kafkasya'da (şimdiki Gürcistan, Ermenistan Azerbaycan ve Kuzeydoğu - Doğugüney Anadolu'ya dağılmışlardır.

    Karapapaklar, asabi tabiatları ile, ananeleri ve halen uyguladıkları töreleri ile Oğuz Türk'üne mensup olduklarını göstermekle birlikte, ALAN ve İSKİT TÜRKLERİNİN bakiyesi (tarihi kavram olarak, soyundan arta kalanlar) olarak değerlendirilmelidir.

    Karapapaklar başlığı altında özellikle ama özellikle 'Pınarbaşı ve Sarız Köyleri' ifadesi başta olmak üzere, Karapapakları sadece kitaplardan (bazılarının gerçekciliği ve güvenirliliği kesin bile değil) değil, saha çalışmaları yapanlardan veya bizzat belge-gerçekler üzerinden çalışanlardan öğrenmekte fayda var.

    Zaman buldukça, ikinci yazımı hazırlayıp, belge ve gerçekler üzerinden soy kökenine ve kısa tarihçesine de değinmek istiyorum.

    Saygılarımla
    Asker AVŞAR / 30072007

  • Savas Karakaş
    Savas Karakaş29.12.2006 - 23:05

    sünni azeriler bu grupta olmalılar.

  • Fatih Yalçın
    Fatih Yalçın15.07.2006 - 20:56

    türklerin en sevdiğim kolu çünkü bende bir karapapağım :)))))

  • Serdarsami Güngör
    Serdarsami Güngör04.07.2006 - 15:23

    kafkas türkü

  • Eyüp Şentürk
    Eyüp Şentürk10.10.2005 - 20:17

    Karapapaklar bir Kıpçak URUĞUdur. Peki Uruğ nedir biliyor musunuz?