Kültür Sanat Edebiyat Şiir

doğrusu Timurtaş

www.angelfire.com/tn3/turkav/farukkadritimurtas.html

Faruk Kadri Timurtaş

Erkek isimlerinden olan Erdem; Fazilet, maharet - hüner, liyakat, usta gemici anlamına gelir.

Sözlükteki anlamı: Ahlâkın övdüğü iyilikçilik, alçak gönüllülük, yiğitlik, doğruluk gibi niteliklerin genel adı...

felsefede yani manevi olarak insanın ruhî olgunluğu veya ruhsal yetkinliğine de denir...


Okulumuz, bahçelere, hesaplara dönmüş,
Çirkin.
Sonsuz ormanlığı rahatlığın, yüce uzamışlığı erdemliliğin,
Dağlarda ve sokaklarda.
Tedirgin.
(Fazıl Hüsnü Dağlarca)

Zorla benimsetilmeye ya da kabul ettirilmeye çalışan...

fiil olarak empoze etmek

Etrafımızda empoze eden, toplumsal, politik, kültürsel, medyatik, dini, ekonomi, alevi vs vs o kadar çok şey vardır ki boyutlarını zorlamadır demek yetmez.

Bir annenin çocuğuna elini yanmaması için kaka o kaka gibi uyarıları bile empozeye girerken, zorlama negatif anlam verdiğinden empozeyi yanlıştır veya kötüdür demek ne kadar doğru olur tartışılır.

Reklamlar bile psikolojik bir baskıdır, , bir içeçğin reklamı yapılırken insanın rahataltan deniz, güneş gibi ögeleri kullanarak, saniyeler içinde değişen framalele izleyeni ürüne karşı ısındırması bile bir empozedir.

Örnekler tabi ki vermekle bitmez....

esasen Dil-ârâm diye yazılır; aşağıda belirtiğim anlamlarının yanında kalbe rahatlık veren de denir.

Crystal(1997) ’e göre herhangi bir dilin küreselleşmesi o dili konuşanların sayısıyla orantılı değildir.Bir dilin dünya dili haline gelmesinin başlıca iki sebebi vardır ki bunlardan ilki diğerinden daha önemlidir; politik ve dolayısıyla askeri güç ile ekonomik güç.İngilizce’nin dünya dili olması da bu iki etkenle açıklanabilir; İngilizce uzun zamandır doğru yerde ve doğru zamanda sahneye çıkmıştır.

İngilizce’nin gelişiminin temellerine baktığımızda iki önemli noktayla karşılaşırız: Siyasal gelişmeler ve bilgiye ulaşım.Siyasal gelişmelerin 19.yy.da iyice belirginleştiği dikkate alınırsa, aynı yüzyılda birçok kişinin ‘Niçin Dünya Dili Olarak İngilizce? ’sorusuna Britanya İmparatorluğu’nun büyümesini işaret ederek kolaylıkla cevap verebilmesi anlaşılabilir.Birinci ve İkinci Dünya Savaşları’ndan sonra gücünü yitiren Britanya İmparatorluğu’nun görevini devralacak olan ABD’nin dilinin de İngilizce olması bu dilin kullanımını ve yayılımını hızlandırmıştır(Crystal,1997-9,15) .

İngilizce’nin kullanımını arttıran diğer bir tarihsel süreç ise Endüstri Devrimi’dir.19 yy. başlarında Britanya, endüstri ve ticaret alanlarında dünyanın en önde gelen ülkesidir.1700 yılında 5 milyon civarında olan Britanya nüfusu,1800’de ikiye katlanır ve bu yüzyıl boyunca hiçbir ülke Britanya’nın ekonomik büyümesiyle boy ölçüşemez. Endüstri Devrimi’nin birçok icadı İngiliz kökenlidir ve 1800 yılında tekstil ve madencilik alanlarında dünya lideri olan İngiliz firmalar dış dünyaya açılırlar.Bu da Britanya’ya ‘dünyanın atölyesi’(workshop of the world) ünvanını getirir.Bu başarıların dilbilimsel sonuçları kendini çok geçmeden gösterir.Teknolojik ve bilimsel yeni gelişmelerle birlikte yeni terimler doğar ve İngilizce’ye binlerce yeni kelime katılır.Fakat bundan da önemlisi bu gelişmeler diğer ülkelere de ulaşır ve bunları takip etmek isteyen yabancıların İngilizce öğrenmesi gibi bir zorunluluk doğar.İngiltere’deki bu gelişimler, kıtadaki birçok bilim adamının İngiltere’ye gelmesine ve çalışmalarını burada sürdürmesine de yol açar.Yüzyılın sonuna doğru İngiltere’deki gelişmeler Amerika’ya da sıçrar ve II.Dünya Savaşı sonrası yıpranan İngiltere’nin yerini 20.yy.da Amerika doldurur.Bilgiye ulaşımın ise tek bir dili vardır:İngilizce(Crystal,1997-20,45) .

19.yy. başları uluslararası bankacılığın da gelişim gösterdiği yıllardır ve endüstriyel anlamda gelişmiş devletlerin bankacılıkta da gelişim göstermeleri doğaldır. Almanya, İngiltere ve ABD bu konuda başı çekerler.Bu gelişmeyle birlikte özellikle gelişmekte olan ülkeler için yabancı dil öğrenimi yeni bir anlam kazanır:Paraya ulaşım (Crystal,1997-45) .

www.ingilish.com/mi1.htm

not: aşağıdaki 'bkz. neden ingilizce' i başlığı için aktardığım yazı...

bir haritada aynı sınır çizgisini paylaşan (aynı noktayi değil) iki ülkenin farklı renklerde boyanabilmesi için 4 renk gerekli ve yeterlidir. Bu konjektür (ispatsız, fakat doğruluğu belli teorem) 1852'de Guthrie tarafından ileri sürüldü; fakat ancak1976'da Appel ve Haken tarafından bilgisayarla kanıtlandi. Matematik tarihinde bu bir bilgisayarın ispatladığı ilk teoremdi. Fakat ülkeler arasındaki sınırlar doğru çizgilerse iki renk de yeterlidir...

Kitap: Geometrinin Gizli Dünyası - David Wells

Tabi ilk akla geleln TV'deki diziler yani genel olarak yarım saatlik filmler serisi...

Dizi kitaplar diye de kullanlır...

Yan yana, art arda veya zaman sırasına göre sıralanmış birbiriyle ilişkili nesne veya olayların oluşturduğu bütün sıra.

askerlikte, okulllar olduğu gibi daha çok törenlerde ki art arda sıralanma...

matematikte değerleri artarak veya eksilerek art arda gelen terimler takımı.

Aynı söz dizimsel bağlam içinde birbirinin yerini alabilecek olan ve güçlü bir karşıtlık bağlantısı kuran ögelerin oluşturduğu bütün, paradigma.

müzikte, bir oktavın içinde sıralanan sekiz sesin bütünü.

Erol Evgin'in ünlü şarkısı

Farsça, melodik dişi isimlerinden; gönül alan, çelen, kapan, süsleyen ve okşayan ve gönlü dinlendiren anlamına gelir.

Türk mürekkep denilem eskiden kullanılan bileşik makamlarından birisiymiş ama elde örneği malesef yokmuş...

Terim dişi ve erkek üreme organına sahip canlılar olarak açılmışsa Hermafroditizm denir. Ör: Toprak solucanı ve istiridye gibi canlılar hermafrodittir

Bazı çiçeklerde erkek ve dişi üreme organı bir arada bulunur bu tür çiçeklere 'tam çiçek' denir.