Kültür Sanat Edebiyat Şiir

(1. binyılın sonunda Yunanlılar, Fenikelilerden esinlenen bir alfabe kullanır, bu mezopotamya yazı sistemlerinin uğradığı son değişimdir.)

Alfabe yazısı, insanlarla ürünlerin, fikirlerle düşünsel yeniliklerin daima iç içe girdiği Akdeniz çevresinde ve Kenan (Fenike ve Filistin) ülkelerinde ortaya çıktı.

Birinci binyıldan beri alfabe oluşturma yönünde birçok girişim olmuştu: hiyeroglif işaretlerini temel alan yaklaşık 30 işaretllik basit bir yazı kullanan, M.Ö.1800’e doğru, muhtemelen Asya kökenli Sinalı madencilerin girişimi bunlardan birirdir. Mısır’la Kenan dünyasının kaynaştığı, Biblos’ta, hiyerogliften yola çıkılarak benzer şekilde hece değerine veya sessiz harflere dayanan 75 işaretli bir sistem oluşturuldu. Asıl yeniliği ise Ugarit yazıcıları yarattı: Mezopotamya işaretleri gibi kile kazınan çiviyazısı görünümdeki karakterler aslında daha o zamandan gelecekteki alfabe sisteminde yerini alan 30 harften oluşuyordu. Ugarit, yani Kenan dünyasının dini edebiyat metinleri, bu yazıyla bize ulaşmıştır. ”’Ugarit alfabesi’” sadece bu siteyle sınırlı kalırken, ”’eski ”’ olarak adlandırılan Sami alfabesi bugün kullandığımız alfabe sistemlerinin kökenini oluşturdu. İlk kez 11. Yüzyılda, Biblos Kralı Ahiram’ın lahti üzerine kazılı metinde ortaya çıktı; yalnızca sesli harf değerindeki 22 işaretten meydana geliyordu. Bu sistem sırasıyla Aramlar, İbraniler ve Fenikeliler, seferleri sırasında bu sistemi özellikle Batı’ya, Kıbrıs ve Ege’ye taşıdılar. Bu sistemden esinlenerek yola çıkan Yunanlılar kendi alfabelerini yarattılar. Dünyada ilk kez, sessiz ve sesli harflerin yazıya, dökülmesine dayalı ilk gerçek alfabeyi kullananlar, MÖ.11 yüzyılda Yunanlılardır. Etrüskler tarafından yeniden ele alınan ve İtaliklere, daha sonra da Latin halklarına aktarılan bu alfabe, tüm Akdeniz dünyasında kullanılacaktır.

Referans: Muhammed Ali Binmahluf

Not: Tabi bu tarihsel öncelikler, yeni buluşlarla değişebilir.

Tanınmış İsrailli aydın, yazar, çevirmen gazeteci. Filistinli ünlü bir hahamın soyundan gelmektedir. Rus Bilimler Akademisi'nde matematik ve hukuk okudu.1969'da İsrail'e göç etti.1973 Arap-İsrail savaşında paraşütçü ve komando olarak bulundu. Askerliğinden sonra Kudüs İbrani Üniversitesi'nde hukuk öğrenimini bitirdi ancak mesleğe girmedi. Kariyerine gazeteci yazar olarak devam etti. Dünyanın çeşitli ülkelerini dolaştı. Filistin ve İsrailler için 'Tek halk, tek oy, tek devlet' siyasetinin öncülüğünü yapmaktadır.
(meistergs.sitemynet.com/gs/id12.htm)

Kısa süre önce bir kitabının Türkçeye çevrilmesi vesilesiyle ülkemize gelmiş olan İsralli bir gazeteci/yazar/edebiyatçı Israel Shamir. Haham torunu,1973 Arap-İsrail savaşında çarpışmış bir asker. Sivri bir kalemi var. Kaleme aldıklarını bir başkası yazmaya kalksa 'anti-Semitizm' (Yahudi düşmanlığı) ile suçlanması kaçınılmazdı; ancak o, pek çok muhalif ırkdaşı gibi, hırsı aklının ötesinde bir avuç insanın itmesiyle sürüklenilen savaştan duyduğu müthiş rahatsızlığı en sert cümlelerle ifadeden çekimeyecek kadar cesur…
(www.yenisafak.com/arsiv/2003/mart/17/fkoru.html)

Rus kökenli Yahudi entelektüel Israel Shamir
(yarindergisi.com/israel_shamir.html)

Yazılarını dehşetle okuduğum Yahudi asıllı yazar. ABD'nin ve İsrailin, Filistin'de, orta doğuda ve tüm dünyadaki planlarının gerçeklerini yahudi olmasına rağmen halka sunan, az bulunan isimlerden.

iki makalesi:
http://www.yarindergisi.com/ekim02/25.html
www.komplo.com/guncel38.html

diğer makalelerini netten İngilizce oalrak bulabilirsiniz.

İngiltere'dekinin adı Big Brother. Şu anda sanırsam dördüncüsü oynuyor.

İlk olarak herhalde Hollanda'da (Netherlands) çıkan bu yarışma kısa süreli bir şöhretten başka bir şey getirmiyor. Bu konu hakkında Big Brother Curse(Laneti) diye bir belgeselde yarışmacıların programdan sonra yaşadıkları problemleri gösterdiler de, değmez kardeşim değmez demekten başka bir şey gelmiyor aklıma.

Duşların içine bile kamera konulduğunu söylersem herhalde 'Biri bizi gözetliyor' diğer ülkelerdeki verisyonlarına göre kuzu kalır. Esas amaç insanların mahrem durumlarını ekrana yansıtmaktır ki, ahlak açısından tamamen ters olmasına rağmen sözüm ona moderniz ayaklarına kim daha rezil olacak diye yarışıyoruz. Esas soru daha ne kadar ileri gidileceğidir?

Yine Televole gibi halk için sanat anlayışı...

14 Şubat Telefonun icadı (1876) Alexsander Graham Bell ve asistanı Thomas Watson denilir ama Telefonun mucidi Bell değil, Italyan Meucci ABD Temsilciler Meclisi'nde yapılan oylama sonucunda, telefonun mucidinin İskoç Graham Bell değil, İtalyan göçmeni Antonio Meucci* olduğu kararı çıkmış.

Thomas Edison, telefonu geliştirmiştir.

Konuyla ilgili bilgileri aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

www.maximumbilgi.com/bilim/telefonunicadi.htm
www.maximumbilgi.com/bilim/telefonunicadi.htm
egitim.telekom.gov.tr/Ders.Kitaplari/Santral/santral_temel_kursu/1bolum/1bol_1.htm
* www.btvizyon.com.tr

bkz. Kim Phuc

Amerikan tahminlerine göre kayıplar:
55 000 Amerikalı
200 000 Güney Vietnamlı
7 250 000 Vietkong ve Kuzey Vietnamlı öldü.

Savaşın Maliyeti:
ABD: 300 milyar Dolar (Çatışmalara bağlı üretim kayıpları, borç ödemeleri ve barınma masrafları hesaplanarak)

Demokratik Vietnam Cumhuriyeti: 5,89 milyar dolar (bunun 1,66 milyarını SSCB,670 milyonunu Çin karşıladı) .

Tabi bu maliyetlerin başka verisyonları da vardır. Eninde sonunda göreceğmiz şudur ki uzun dönemli olarak ABD bir koyup beş koparan sömürü sistmine sahip. bugüne kadar yaptığı savaş planlarını zafer ve aynı zamanda yenilgi üzerinedir ki sonunda yine karlı çıkarlar. Vietnam Gerçekleri insanların önüne kendi vatandaşlarının bile uğraşlarıyla gözler önüne sunulsada hala ABD dünyaya Vietnamlar yaşatmaya devam ediyor.

bkz. İnek Şaban

1972- Tatlı Dillim / 1973- Oh Olsun, Yalancı Yarim / 1974- Hasret, Mavi Boncuk, Salak Milyoner, Köyden İndim Şehire, Salako / 1975- Hababam Sınıfı, Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı, Hanzo, Şaşkın Damat / 1976- Hababam Sınıfı Uyanıyor, Kapıcılar Kralı, Meraklı Köfteci, Sahte Kabadayı, Süt Kardeşler, Tosun Paşa / 1977- Çöpçüler Kralı, Hababam Sınıfı Tatilde, Sakar Şakir, Şaban Oğlu Şaban / 1978- Avanak Apti, İnek Şaban, İyi Aile Çocuğu, Kibar Feyzo, Köşeyi Dönen Adam, Yüz Numaralı Adam / 1979- Bekçiler Kralı, Dokunmayın Şabanıma, Korkusuz Korkak, Şark Bülbülü, Umudumuz Şaban / 1980- Devlet Kuşu, Gerzek Şaban, Gol Kralı, Zübük / 1981- Davaro, Kanlı Nigar, Üç Kağıtçı / 1982- Doktor Civanım, Yedi Bela Hüsnü / 1983- Çarıklı Milyoner, En Büyük Şaban, Kılıbık, Tokatçı / 1984- Atla Gel Şaban, Orta Direk Şaban, Postacı, Şabaniye / 1985- Gurbetçi Şaban, Katma Değer Şaban, Keriz, Sosyete Şaban, Şaban Pabucu Yarım, Şendul Şaban / 1986- Davacı, Deli Deli Küpeli, Garip, Tarzan Rıfkı, Yoksul / 1987- Japon İşi, Kiracı, Yakışıklı / 1988- Bıçkın, Düttürü Dünya, Öğretmen, Polizei, Uyanık Gazeteci, İnatçı / 1989- Gülen Adam, Talih Kuşu, Zehir Hafiye / 1990- Abuk Sabuk Bir Film, Boynu Bükük Küheylan, Koltuk Belası / 1991- Varyemez / 1999- Propoganda

Sözlükte hiyeroglif (Franszca > hiéroglyphe < Yunanca)
Eski Mısırlıların kullandığı, bir resim ile bir kelimenin gösterildiği yazı, resim yazı.

bkz. Yazı
_________________________________

Mısır yazısı, coğu, nesnelerin resmi olduğundan rahatlıkla ayırt edilebilen 700'den fazla işaretten oluşmuştu. Yanda görüldüğü gibi, her bir işaret, gerek özel bir nesneyi, gerekse belli bir sesi temsil ediyordu. Hiyeroglif yazısı soldan sağa ya da aşağıdan yukarıya yazılabilirdi.Hayvanların ya da insanların yüzleri sola dönükse soldan sağa, sağa dönükse sağdan sola okunurdu.
(www.eskimisir.org/dil/)

Yazının Doğuşu

M.Ö.3. Binyıldan başlayarak Ortadoğu’daki bütün büyük kültürler ya bir yazı sistemi icat etmiş ya da bir başkasından alarak kullanmıştır. Bu yazılardan, Antikçağ dünyasına en yaygın olan ve bugün en iyi bilinen sistemler, Eski mısır’daki hiyeroglif yazısı ile Mezopatamya halklarına özgü çivi yazısıdır. Mısır yazısının kullanımı, Nil Vadisi’nin Sudan’a kadar olan bölümü, Filistin-Fenike kıyıları ve Sina Yarımadası’yla sınırlı kalmıştır. Oysa çivi yazısı ve bu sistemle yazıya geçirilmiş olan Sami (Asur-Babil) dili, bin yıla yakın süre boyunca tarihteki ilk uluslararası iletişim aracı olmuştur.

Elamlılar (İran’ın güneybatısı) , Hititler (Anadolu) , Hurriler (Kuzey Suriye) ve Kenanlılar (Filistin ve Fenike’de) , diplomatik ve ticari yazışmalarının yanı sıra edebiyat ve din metinlerinde de Mezopotamya dilini ve yazısını kullandılar. Mısır’da Yeni Krallık dönemi firavunlarının diplomatik yazışmalarını, çivi yazısında ustalaşmış katipler yürütürdü. Aynı dönemde başka yazı sistemleri de ortaya çıktı, fakat bu yazılanların yayılmaları sınırlı kaldı.: Hititler, Mısır’dakinden daha farklı bir hiyeroglif kullanıyorlardı. Girit’e gelince, başlangıçta bir hiyegrolif sistemi kullanıldı, daha sonra, Mykenai uyarlığına da miras kalacak olan yaklaşık 80 işaretli çizgisel bir yazı sistemi (Lineer B) icat edildi.

1. binyılda alfabenin ortaya çıkışı, yazı tarihinde çok önemli bir dönüm noktasıdır. Mısırlılar, yüzyıllardan beri ulusal yazı sistemi içinde sessiz harfleri yazıya geçirebiliyorlardı. MÖ 14. Yüzyılda Ugaritliler,27 sessiz ve 3 sesliden oluşan alfabelerini yazıya geçirmek için sadece 30 işaretlik basit çiviyazısıkullandılar. Fakat bunlardan hiçbiri yaygınlaşmadı. Alfabeye dayalı yazı sistemi ancak 11. Yüzyıldan sonra, Fenike kıyılarında başlayarak genelleşti. Bu önemli yenilikler, toplumsal yapıda büyük değişiklere yol açtı.

Referans: Muhammed Ali Binmahluf