© Copyright Antoloji.Com 2016. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Antoloji.Com'a aittir. Sitemizde yer alan şiirlerin telif hakları şairlerin kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.
Alexander Borodin - String Quartets Nos. 1 and 2 (Haydn Quartet, Budapest)
...
Liedin en büyük ustası olarak tanınan Franz Schubert'in 1817 Şubat'ında, şair Matthias Claudius'un bir şiiri üzerine bestelediği 'Der Tod und das Mädchen' (Ölüm ve genç kız) adlı Lied'in sözleri şöyle:
(Genç kız konuşur)
Geç git! Ah, geç git
Git ey vahşi iskelet!
Daha gencim ben, git dostum!
Ve bana dokunma.
(Ölüm cevap verir)
Elini ver, ey güzel ve zarif varlık,
Ben dostunum ve cezalandırmak için gelmedim.
Cesur ol! Ben vahşi değilim,
Rahatça kucağımda uyumalısın.
Genç kızın yalvarışını ve ölümün cevabını içeren bu liedi Schubert, daha sonra yazdığı onbeş kuartet arasında Re minör 14. Dörtlü'sünün ikinci bölümünde kullanmış; 1824 Mart'ında tamamlanan eser, bestecinin ölümünden sonra Joseph Czerny tarafından 1831'de yayımlanmıştı... Dört bölümden oluşan eserin, Sol minör tonalitede olan ikinci bölümü (Andante) dışında hepsi de Re minör tondadır; bunun da oda müziği alanında ilk kez gerçekleştiği belirtilir...
1. Bölüm Allegro 4/4'lük ölçüde çabuk tempodadır... Daha ondördüncü mezürde tehdit edici tavırla yükselen çağrı, eserin tüm atmosferini etkiler: Huzursuz troyolelerle, hızlı değişimlerle yansıyan motif bölümün hareketini belirleyen unsurdur... Bundan gelişen dik tavırlı ana tema gerilim yaratır... Viyola ile de yansıyan triyoleler sürerken, içtenlikle beliren ve Brahms'ı anımsatan lirik ikinci tema majör tonda duyulur; hava sanki aydınlanmış gibidir... Bu arada La Majör tonda beliren sevimli ve oynak bir yan tema da yardımcı olmaya çalışır (bazı eleştirmenler burasını Mozart'ın Jüpiter Senfonisi'nin finaline de benzetirler) . Ancak bu mutluluk da kısa sürer, huzursuz hava yeniden oluşur... Serimde (exposition) ikinci tema bile karakterini değiştirir, acıyı yansıtır; ancak ritminden dolayı tanınabilir şekle girmiştir... Dinamik yükselişlerle ve karşıtlıklarla süren bölüm, sona doğru coda'da keder içinde söner...
2. Bölüm Andante con moto ise 4/4'lük ölçüde ve ağır tempoda başlar... Beş varyasyondan oluşan bölümde Schubert, şair Claudius'un şiiri üzerine daha önce bestelediği liedi değerlendirmiştir... Ancak bölümde, ölümden korkarak yalvaran genç kız değil, ölümün sakin bilgeliği ön plandadır... Fakat bu sakinlik üçüncü ve beşinci varyasyonda bozulur; yeniden huzursuz ve heyecanlı (alla breve) bir atmosfer oluşur... Tüm varyasyonların minör tonda olmasına karşın yalnızca dördüncüsü majör tondadır...
3. Bölüm Re minör tonda, oldukça çabuk (Allegro molto) tempoda bir scherzodur... Yaşama isteği güçlenmiş, ancak neşeli ve mutlu bir dans oluşmamıştır... Buradaki ana tema Wagner'in 1854'te yazdığı Rheingold (Ren Altını) Operası'nı çağrıştırır... Bölümün re majör tondaki trio kısmı ise, sevimli ve zarif biçimde, aydınlık bir hava yaratır...
4. Bölüm Re minör tonda, 6/8'lik ölçüde ve çok hızlı (Presto) tempoda bir finaldir... Aceleci ve kovalar gibi yapıdaki ana tema teksesli (unison) sunulur... Birinci bölümden de daha canlı, hareketli olan ve bazı uzmanların Dance Macabre'a (Ölüm dansı) benzettikleri final sanki, insanın kendinden daha güçlü olan ölümle savaşımını sergiler... Ancak çok kısa anlarda beliren aydınlık ve avutucu yan tema aldatıcı biçimde duyulur ve kaybolur; bölüme egemen olan acı ve sert kovalamacayı önleyemez... Ölümcül fırtına yaklaşmaktadır... Eser daha da çabuklaşan (prestissimo) Coda ile sona erer: Ölüm avını yakalamıştır...
...
...
Yeni Yıl kutlamaları dünyanın yıkım sonrasında yeniden planlanması ve yeniden yaratılmasıydı... Chilam Balam'ın üç kitabındaki dünyadaki ağaçların yeniden dikilmesi ve selle ilgili grafik hesaplarına göre Katun'un ve diğer Uzun Dönem periyotlarının ritüel düzenlenmesi aynı terimler kapsamında düşünülüyordu...
Şimdi Pleiades Takımyıldızı'nın Orta Amerika Yerlileri için bir şekilde; Orion ve Sirius'un Eski Mısırlılar için gördüğü işlevin yerini aldığını anlamaya başlıyordum... Çünkü Sirius'un doğması, Nil Nehri'nin taşmasını ve Yeni Yılları'nın gelmesini haber veriyordu... Takvimlerini organize ettikleri olay buydu ve o gün büyük törenlerle bekleniyordu... Benzer bir şekilde Maya ve diğer eski Amerika yerlileri de, Ateşin yakılması ve bir yılın takvim döngüsünün veya bir Katun'un oluşturduğu yeni döngünün başlaması için Pleiades (Süreyya) Takımyıldızı'nın gece yarısı en yüksek noktaya gelmesini bekliyorlardı...
...
George Crumb - Makrokosmos...
Temple of Rememberance...
...
Vahdet-i aşkı taleb kıl mâ ve men'den et firâr
Bir adettir kim merâtibten olur de sad hezâr
Bahr-i aşk içre kamu ervâhtır yek renk lîk
Buldu bu tenler zurûfundan bu kesret itibâr
Zar-ı nâhoştan olur telk âb-i şîrîn revân
Ger hoş olmaktır murâd ol âşinâ-yı cuybâr
Kışırdandır dâne-i engür ve nârın kesreti
Uşr olunsa cümle birdir şire-i engür ve nâr
Olmak istersen gönüllerde sürûr ve gözlerde nûr
Cism-i hâki koy heman kıl aşk-ı pâki ihtiyâr
Âşina-yı aşk olursan devlet-i sermetsin
Nakd alırsan her murâdın sende kalmaz intizâr
Aşkla fâni olursan ârif-i âgâhsın
Fâriğ ü âzad olursan kalmaz aslâ itizâr
Yâr ü gârın sendedir her ne dilersen sensin ol
Aç elin tut dâmenin kıl kendini büs ü kenar
Sen sana gel sen seni bil kimsin ey Hakkı nesin
Sayma cismin kim gönüldür gârı yâr ü yâr-i gâr
...
Rachmaninoff plays Chopin...
Bir nigâh et ne olur halime ey gonca dehen
Göz göz oldu yüreğim gözlerinin derdinden
Niye baktım niye gördüm niye sevdim seni ben
Göz göz oldu yüreğim gözlerinin derdinden...
'Duel in the Sun' (1946)
King Vidor
Thomas Morley - Sleepe slumb'ring eyes...