Kültür Sanat Edebiyat Şiir

dolap çevirmek sizce ne demek, dolap çevirmek size neyi çağrıştırıyor?

dolap çevirmek terimi Merve Koçak tarafından 06.09.2005 tarihinde eklendi

  • Şinasi Akay
    Şinasi Akay06.04.2016 - 18:54

    Gizli işler yapan, başka bir deyimle ifade edersek saman altından su yürüten kişiler hakkında kullanılan bir deyimdir. Deyimin aslı eski İstanbul konaklarının vazgeçilmez bir unsuru olan 'dolap'tan gelmektedir. Konakta harem ile selamlık arasında bulunan ve her iki kesim arasında irtibatı sağlayan araca 'dolap' denilmektedir. Ağaçtan yapılmış silindirik, alt ve üst taraflarından bir mil ile tutturularak çevrilen bu dolaplar vasıtasıyla bir taraftan öbür tarafa başta yemek kapları olmak üzere eşya gönderilirdi. Bu dolapları harem tarafında cariyeler, selamlık tarafında ise hizmetçiler kullanırdı. Birbirlerine alaka gösteren ve ev sahiplerinin bundan haberdar olmasını istemeyen konak görevlileri, bu dolap vasıtasıyla haberleşirler, birbirlerine hediye gönderirlerdi. Konaklarda dolabın bu gibi işlerde de kullanılmasından dolayı, günlük dilde gizli işler yapmak anlamında 'dolap çevirmek' deyimi kullanılır olmuştur.
    (Sabah-İstanbul'a ait deyimler)

  • Ayca Şen
    Ayca Şen08.11.2006 - 01:00

    dönen servis dolaplarının içine gizlice bırakılan mektupların günümüze mirası.

  • Murat Yılmaz
    Murat Yılmaz10.09.2005 - 19:39

    arkasına bişey düşmüş dolabı çevirip o nesneyi çıkarmak lazım.

  • Merve Koçak
    Merve Koçak09.09.2005 - 11:54

    gizli kapaklı işler çevirmek için kullanılan dolap çevirmek deyimi,bize eski konakgeleneğinin bir yadigârıdır.
    kaç göç devirlerinde, zengin konaklarının erkekler kısmına selâmlık,kadınlar kısmına da haremlik denirdi.aile dışından kimseler geldiği vakit kadın ile erkekler ayrı oturduklarında konağın harem ile selâmlığı arasındaki duvarda bulunan dolap devreye girer ve iki taraf arasındaki hizmetler böylece yürütülürdü.
    dolap eskiden etrafında dönen,silindir şeklinde bir aparattır.raflar halinde düzenlenmiştir ve kadınlar tarafından raflara yerleştirilen yemekler dolap çevrilerek erkekler tarafına geçer.oradan boşalan kaplar yine aynı usul ile alınırdı.eski konakların çoğunda yemek servisi böyle yapılır,mahremiyet hissi de dolapların her vakitkullanılmasını zarurî kılardı.
    aşkın her devrin en geçerli duygusu olduğuna şüphe yoktur. konaktaki halayıklar, arabacılar,bahçevanlar vs. ile aşçılar, hizmetçiler,yamaklar,dadılar, kalfalar arasında,fırsatını bulunca ilân-ı aşk için kırmızı gül demetleri, çiçekler, ipekli mendiller,lokumlar, lavantalar vs de bu dolaplara konularak karşı tarafa gönderilir, böylece konak sahibine sezdirmeden dolap çevrilmiş olurdu.hüseyin rahmi nin romanlarında heyecanlı örnekleri abartılarak anlatılan dolap çevirmeden günümüze bu deyim kalmıştır.
    (iki dirhem bir çekirdek)

  • Nilay Aytek
    Nilay Aytek07.09.2005 - 09:35

    hangi yönde, saat yönünde uygun mu?