Göçebe Hayat Şiiri - Emir Ergin Koç

GÖÇEBE HAYAT

Yırtık bir valize sığdırdım yaralı geçmişimi,
iki gömlek, bir ana kokusu, birkaç çocukluk resmi...
Bir de babamın, giderken omzuma koyduğu eli;
meğer insan memleketinden çıkınca anlarmış
bir elin omuzdan çekilmesinin ne demek olduğunu.

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Öyle kolay değil be kardeşim,
oradan oraya göçmenin de bir bedeli var.
Her gittiğin şehir senden bir şeyler alıyor;
birinde gençliğini bırakıyorsun,
birinde sevdiğini,
birinde kendinden kalan son adamı...

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Gurbet dedikleri haritada uzaklık değilmiş,
bunu çok sonraları öğrendim.
Gurbet; annen hastalandığında yanında olamamak,
baban yaşlanırken saçındaki akları sayamamak,
bir bayram sabahı telefonun başında
“İyiyim ana...” deyip
gözyaşını sesinden saklamakmış.

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Ekmek parası dediler, düştük yollara.
Ekmeği bulduk da sofrayı kaybettik.
Üç kuruş fazla kazanalım derken
kaç doğum günü, kaç düğün, kaç cenaze kaçırdık.
Biz başkalarının şehirlerinde hayat kurarken
bizim evlerde çocuklar büyüdü,
analar yaşlandı,
babalar sessizce toprağa yaklaştı.

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Sabahın köründe fabrikaya yetiştim yıllarca,
kimse adımı doğru düzgün söylemedi.
Bir numaraydım kartın üzerinde,
bir yabancıydım sokağın gözünde.
Ellerim nasır tuttu, sırtım erkenden çöktü;
ama her ay eve gönderdiğim paranın içine
“Ben burada iyiyim.” yalanını da koydum.

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Oysa iyi değildim ana...
Bazı geceler duvara dönüp memleketi düşündüm.
Çatak durağında inişimi, sokağın yokuşunu
Bizim sokağın tozunu,
kapının önündeki balkonu
eski çatılı evimi düşündüm
babamın öksürüğünü,
senin mutfaktan seslenişini...
İnsan bazen koskoca bir şehirde
bir tek tanıdık ses bulamayınca anlıyor:
Kalabalıklar her zaman bir memleket etmiyor.

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Sonra yıllar geçti.
Valiz eskidi, ben eskidim.
Her dönüşümde mahalleden birileri eksilmişti.
Çocukken top oynadığımız cemil Amca'nın arsası bina olmuş,
Bahattin abi'nin bakkalı kapanmış,
evin arkasındaki erik ağacı kesilmiş...
resül dayının uzun, sur duvarı yıkılmış
Ben memlekete dönmeyi beklerken
memleket de bensiz değişmiş.

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Bir gün aynaya baktım;
saçlarımda babamın aklarını gördüm.
O zaman anladım:
Ben yıllarca eve dönmek için çalışmışım
ama döneceğim ev, bıraktığım yerde kalmamış.

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Şimdi soruyorlar bana:
“Nerelisin?”
Susuyorum.

Çünkü doğduğum yerde yabancıyım artık,
doyduğum yerde zaten yabancıydım.
İki memleket arasında bölünmüş bir ömür benimkisi;
bir yanım sürekli gitmek istiyor,
öteki yanım ömrü boyunca dönmek...
İşte göçebe hayat böyle bir şey be kardeşim;

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

yırtık bir valize sığdırırsın yaralı geçmişini,
bir şehirden ötekine taşırsın kendini.
Herkes senin ekmek peşinde olduğunu sanır,
oysa sen her yeni kapıda
biraz daha o eski çatılı evini ararsın.
Ve gün gelir anlarsın:
Oradan oraya göçmenin de bir bedeli var.
İnsan her sınırı geçtiğinde
yalnız memleket değiştirmiyor...
Biraz da kendinden geride bırakıyor.

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Yıllar sonra topladım yine o eski valizimi,
bu defa içine dönüş biletimi koydum.
“Bitti,” dedim, “yeter artık;
gideceğim, anamın toprağına ayak basacağım,
babamın mezarında oturup biraz babam 'la konuşacağım.”

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Döndüm...
Ama bıraktığım şehir yoktu yerinde.
Anamın penceresinde başka perdeler,
bizim avluda yabancı ayak sesleri vardı.
Çocukluğumun geçtiği çatılı evin kapısını çalamadım;
çünkü açacak kimsem kalmamıştı.
Oturup valizimin üstüne baktım uzun uzun.
Bir zamanlar gençliğimi koymuştum içine,
şimdi birkaç ilaç, üç beş eski fotoğraf
ve yarım kalmış bir ömür taşıyordu.

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

İşte o gün anladım kardeşim:
Göçmenin bedeli yalnız hasret değilmiş.
Sen ekmek kazanırken
zaman senden ömrünü alırmış.
“Bir gün dönerim,” diye diye yılları tüketirken
döneceğin insanlar birer birer gidermiş.

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Ben yıllarca gurbetten memlekete dönmek istedim;
meğer dönebilmek için
yalnız bir bilet yetmiyormuş insana.
Çünkü bazı yolların dönüşü vardır,
ama döndüğün yerde
seni bekleyen bir hayat kalmaz.

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Valizi kapının önüne bıraktım.
Bu defa hiçbir yere gitmedim.
Çünkü ömrüm boyunca taşıdığım o yırtık valizin
aslında eşya değil,
dönemediğim yılları taşıdığını anladım.
Ve ilk defa o gün
göçebe hayatım sona erdi:
Ben memleketime dönmüştüm...
ama gençliğim hâlâ gurbetteydi.

⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂⁂

Söz: Emir Ergin Koç