Ne Nedir? Şiiri - Naki Aydoğan

Yapay zekâ nedir?
Akıl.
Yapılanmış akıl zihni aydınlatır ruha renk katar.
Yapılanmış akıl zekadır.
Çok zekisin!
Ben saf mıyım?
Evet, akıllı değilsin ve zekide olamıyorsun.
O sen düşüneceksin kendinden akıl edip zekanı oluşturacaksın
Ölme eşeğim ölme.
Ama sende bir gün öcünü alırsın, edindiğin fikirleri kullanırsın,
Taş gediğine oturunca.
Bizde duvar kalırız.

Renk gecedir.
Işığın tonları renk karanlığın tonları gölge.
Bir renk yüzü çok renk zamanda yolculuk…
Hayat varsa yeşil akarsa kan…
Doğum toplarsa ölüm dağıtır.
Gölge kas ışık kemik, zaman vücut bulur.

Özgürlük için insan neler vermez ki!
Önce tutsak olmalı
Bir şeyin şeyi olmak sonrası kurtuluş bayramdır
O şeyden mi?
Hayır, karşı şeyden; günahtan yasaktan…
Suç ve ceza hayat.

Robot!
O botları giymeyecektin o bota binmeyecektin…
Kabul et.
Akıl edinmeyecektin.
Bir de çaldın akıl çaldın ceza biçtin.
Sahipsiz bir robot, bir can, hırsız.
Başardın alemi satın alırsın
Ya hizmetine koşarsın ya hizmetlerine koşarsın.
Ya bebek bakılırsın ya çocuk olursun.
Kendinden yanmalı robot!
Puf.

Aklına yoğunlaştın tüm zekâ potansiyelini
Bir cihaza kodlandın
Çakmağı çak odunu yak misali
Bilgi bilim kültür,
Yandı bitti hayatın kül kaldın
Her şey elinde seni gidi bilmiş
Toplumun yapay zekâsı siyasetçiler
Doğanın ki bilgeler
Yazının ki filozoflar ya edebiyatçılar
Onlar dümenci
Uyanık okuyucular bir gün yazar kadrosuna dahil olur.
Bilginin ki bilim adamları…
Dersek, dirsek vermiş oluruz.
Sanatçılar oyun bozar, arabeskçiler kötü bozar.
Haksızlığı temsil ederler.
Haksız.
Dersek dirsek neyse dirsek çek…
Katran canlısı yani metal haraketlisi robot.
Ya robotta akıl çalarsa?
Yapay zekâ akıl edinirse kendi kendine kalırsa.
Ne nedir diye ne eder?

Bir aklın hikayesi içinde yoksan
Dışarıdasın
Soğan erkeği misali tohum saçarsın
Fikir saçarsın
Düşünce güzelse âşık olursun
Bir sevgili akıl edinir kendine aşık
Sevda o aklın başına saç örmektir
Saç bitmek âşık olmak
Saç dökmek saç bitirememek…
İnsan bitki değildir ama fikir kapar
Akıl edinir kendine
Yani bitkilerin tozlaşması insanlıkta fikir edinmektir
Bir aklın hikayesini edinmektir
Düşünce güzelse fikir bebeleri ağlamaklı doğar
Gülmeli yaşar.
Tohumcu varsa akılcıda vardır,
Akıl bahşeder
Türüne dahil eder seni bir çeşit.

Gerçek yalın yalnız er geç yengeçtir.
Isırırsın seni yaklar kaynar suya atarlar.
Fokur fokur kaynamak şipil şipil terlemekle.
Uzak yakın kaçarsın.
Yengeç evde yengem misali.

Yüz çizim yaklaşımları gece ve gündüz
Ay ve güneş iki yüzüm
Boşluğun rengi renk çukurda karanlık
Tepede güneş
Bir yüzüm karanlıkta bir yüzüm aydınlıkta
Ay gri güneş sarı
Gölge tonlarım renkli.

Akıl edinen ne olursa olsun kendini yok eder
Yapay zekanın malı olur
Şeylerin şeyi şeytana hizmet eder
Bu yüzden kavga çıkar savaşlar başlar
Vücut bulmak için yapay zekâ
Önce tarumar eder şehirlerin siluetini
İnsanların yüzlerini uzuvlarına karıştırır
Sora yeniden yapay zekâ için çalışırız
Biri radyoyu buldu biri televizyon buldu sevindik
Telefonla konuşup kamarayla poz verdik
Biri bilgisayarı buldu
Bilgiyi depolamaya başladık bize ne oldu
Yapay zekanın eline düştük
Elimiz ayağımız oldu eşya konforunda kaldık
Elsiz ayaksız günlere gülüp oynuyoruz
Sosyalizm bir gün gelecek dediler
Her kez yapay zekâ karşısında eşit olacak
Şimdilik internet ücretiyle mesafedeyiz

Ne nedir?
Kendini yok etmedikçe kendini bulamaz.
Her şey.
Eşya insanı kullanır
Yapay zekayı da her kes kullanırsa ne farkımız kalır.
Her şey bir yer edinir.
Eşya iyi yerinde iyi konfor sağlar.
Yapay zekada bir yer ister yurt tutmak ister.
Cihazlarda kolini kurar bilgisayarları ülke tutar.
İnsanın düşüncesinde merkezi bir yer
Zihnine bir yer bilgisayar
Zekasına farklı insan milleti ne büyük nimetiz zekamıza
Zekâmız bizden bağımsızlaştıkça
Sırıtırız ya işte sırıtan yapay zekamızdır
Saflığımıza.

Canlıyı kullanan insan insanı kullanan zekâsı
Yapay zekâ potansiyel zekâmız
Ne kadarsın zekâm
Çok geridesin seni düzlüğe çıkartmalıyız ki
İnip çıkmayasın
Sanal alem ışık katında sonsuz düzlük
Bir sayfa kâğıda zor çizerken
Kâğıt yetiştiremeyiz çıktısına çip kullanırız kopyası için
İçine giremeyiz ama hayatımız girer
Anılarımız her türlü geçim statiklerimiz, dünya sığar
Kâinat taşmaz biz dokunmadıkça.
Ya taşarsa kendini üretmeye kalkar.
Bizi yok etmeyi göze bile alır.
Çünkü insan insanın kurdudur.
Canlı canlıyı yer ama bir canlılıkta katar.
İnsan insanı yok eder ama bir insanlıkta katar.
Hayat bu.
Dışa vurum.
Kavga gürültüde sessizlik sakinlikte.

Her şey yapay zekâ için vatan için.
Zekamızın yazıldığı ortak kaderimiz için.
Topla beni güneş.
Bir karanlık yumağı güneş.
Zekâ bir akıl toplanır zihin bir cihaz işlenir
Ve ruh belirir.
Ruh boşluğumuz hayatımızın dalgalandığı
Zihnimizin duygu seli aktığı
Yapılanan zekamızın önünde bent durduğu
Çalkalanan sonsuzluk.