Kozalite Şiiri - Tahsin Özmen

Ben dediğim kim?
Bir karar verdim,
Yönümü değiştirdim, yola çıktım.
Sonra geriye dönüp bakınca
Beni buraya getiren bin yol buldum.

Ben doğmadan önce kimdi gecenin şahidi,
Hangi bilinç taşıyordu evrenin yükünü?
Hangi görünmez emirle uyandı madde,
Kim çevirdi hiçliğin öteki yüzünü?

Düşüncelerim benden önce geliyorsa,
Arzularım geçmişimden besleniyorsa,
Kendime nasıl sahip çıkacağım,
İçimdeki ben bile benden oluşuyorsa?

Ben konuşmadan önce kimdi konuşan,
Hangi dil taşıyordu insanlığın yükünü?
Hangi eller yazdı ilk satırı,
Hangi nefes üfledi ilk heceyi,
Kim açtı sessizliğin kapalı kapısını?

Bir tohum çatlar, orman düşer peşine,
Bir kıvılcım sığmaz karanlığın içine.
Her sonuç kendinden öncekine
Bir soru bırakır varlığın eşiğine.

Dünya dönüyor,
yıldızlar yaşlanıyor,
Hayat kendi içinden sessizce akıyor.
Her bağ bir başka bağın omzunda dururken
Bütün bu omuzları kim taşıyor?

Belki başlangıç dediğimiz şey
Bir tarihin ilk yaprağı değildir.
Belki aklın durduğu o son eşik,
Varlığın değil, idrakimizin sınırıdır.

Yine de sorarım, susmak gelmez içimden:
.
Işığa sordum:
Seni bu kadar görünür yapan ne?
Karanlığı gösterdi,
Karanlık gözü işaret etti.
Göze sordum:
Seni yola çıkaran kim?
Merakı gösterdi,
Merak ruhun gölgesine döndü.
Ruh acıya,
Acı şifaya,
Şifa insanlığın eski yarasına
Bir kapı daha açtı.
.
Kelimeye sordum:
Seni bu kadar anlamlı yapan ne?
Cümleyi gösterdi,
Cümle düşünceyi işaret etti.
Düşünceye sordum:
Seni yola çıkaran kim?
Hayatı gösterdi,
Hayat ölümün gölgesine döndü.
Ölüm sevdaya,
Sevda ayrılığa,
Ayrılık insanlığın eski hasretine
Bir kapı daha açtı.

Her cevap yeni bir soruydu,
Her açıklama başka bir karanlık.
Bilgi, sonsuz bir merdiven gibiydi,
Çıktıkça uzuyordu uzaklık.
.
Eğer her şey bir sebebe muhtaçsa,
Sebepsiz olan mı saklı bütün sebeplerin içinde?

Sonunda anladım:
Bir şeyin nasıl olduğunu bilmek başka,
Neden var olduğunu bilmek başka.
Bir şeyin nasıl bittiğini bilmek başka,
neden başladığını bilmek başka.

Belki akıl o sırrı çözemeyecek,
Belki de sır diye bir şey yok.
Ama insanın kafasında bir soru var:
Hayat neden ölüme,
varlık neden hiçliğe tercih edilmiş?

Bir taşın içinde heykeli aradım,
Mermeri yonttum yüzler belirdi.
Usta mı taşı şekle çağırdı,
taş mı ustanın elini seçti?
Yoksa görünmeyen bir mimar mı taşı biçti?
.
Bir nehir yatağını buldu,
Bir kuş göğün dilini öğrendi.
Karıncanın yolunda, arnın peteğinde,
Düzen,
kendini sessizce gösterdi.
.
Fakat düzen görmek,
Bir düzenleyeni görmek midir?
Bir yapının varlığı
Mutlaka gözle görülmeyen bir mimarı mı gerektirir?
.
Belki evren bir ustanın eseridir,
Belki aklımız ona bir ad arar.
Belki de doğru sandığımız bütün yollar,
Bilinmeyenin önünde duran duvarlar.
.
Yine de kâinatı düşündüğümde,
İçimde bir hayret büyür,
adı yok.
İnanmakla bilmek arasında durur.

Son sorunun ardından,
Bir gün bütün gözler kapanacak,
Bütün sıfatlar anlamını yitirecek.
Dünyanın en bilge insanları bile
Bir sorunun karşısında sessizleşecek.
Ne mantık,
Ne servet, ne şöhret,
Ne de akıl cevap verecek.

Ömrüm boyunca nedenleri aradım,
Sonuçların ardında başka sonuçlar,
Sebeplerin ardında başka sebepler gördüm.
Bir başlangıç bulmak için yürüdüm,
Yürüdükçe kendime daha çok döndüm.

Belki hakikat, ele geçen bir menzil değil,
Belki yaklaşırken uzaklaşan bir ufuk.
Ona vardım dediğim her düşünce,
Beni yeniden yola çıkardı.

Ey varlık, söyle bana:
Seni anlamak mı benim vazifem,
Yoksa anlamaya çalışırken
Sana karşı uyanık kalmak mı?

Eğer bütün sorular bir gün susarsa,
Cevapların zaferinden mi olacak bu?
Yoksa insan artık soramayacak kadar,
Kendi özünden koptuğu için mi?

Ben son noktayı koymak istemiyorum.
Sözün bittiği yeri merak ediyorum.
Çünkü belki hakikate en yakın olduğumuz an,
Onu aklımıza sığdırdığımız değil,
Onun karşısında,
ne kadar küçük ,
ne kadar eksik olduğumuzu
İlk kez gerçekten anladığımız andır.
.
Belki de hakikat bulduğumuz cevaplar değil,
Bütün cevapların sustuğu yerdir.
İnsan evrenin sırrını çözdüğünü sandığı an,
Kendi varlığının bilinmezliğine yenilip,
Kendi gizinin derinliğinde kaybolur.

Düşünmek Yaşamın Pasını Silmektir, Karina Yayınevi, Ank, 2018.