Her secdede (gazeli) Şiiri - İlyas Kaplan

Her secdede gazeli
Vezin: Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün

Alnımız deryâ-yı aşkın mevcidir her secdede
Cân ü dil şevk u tazarru’ gencidir her secdede

Varlığın terk eyleyen buldu fenâda vuslatı
Yokluğun isbâtı nefsin rencidir her secdede

Zerre-i nâçiz iken âlemde her bir cüz-i hâk
Arş-ı a’lâ kurbunun şatrencidir her secdede

Sanma zâhid secdeyi bir kuru eğmekten ibâret
Mü’minin Mi’râca giden burcudur her secdede

Toprağa düştükçe baş, bin sırrı fâş eyler gönül
Katre-i eşkin saâdet tâcıdır her secdede

Mâsivâ kaydın kırıp hür oldu bu rûh-ı hazîn
Habs-i dünyâdan halâsın harcıdır her secdede

Garka varmazdan evvel lutf-ı deryâ-yı Hudâ
Âsînin cürme kefâret borcudur her secdede

Gördü çeşmim nûr-ı mutlak vechini bî-perde vâh
Sırr-ı "ev ednâ" nın ol son burcudur her secdede

*

Zikre daldıkça melekler şem’-i rûşen aşkına
Âlemin cân-ı hayâtı, harcıdır her secdede

Sarf-ı ömür eyler gönül, bulmaz emân-ı râh-ı aşk
Zât-ı Hakk’ın bî-hisâb küncüdür her secdede

Kıl namâzın vuslat-ı ekber bilirsen ey garîb
Can mülkünün en mukaddes harcıdır her secdede

Secdegâh-ı Hakk’a baş koy, ol bî-mekân
Cân ü dilden terk-i can bu, son gecedir her secdede

Hamüş ol, sus, nûr-ı deryâda bu cânın şulesi
Hak cemâlin neşvesiyle bir hecedir her secdede

Gönül aynası nûr-ı pâk ile şevk-i şems gibi
Nefs-i emmâreye düşmek bir gecedir her secdede

Nutk u hayret vuslatın ser-tâcıdır her secdede
Sırr-ı Hak'tan gayrı her söz bir nicedir her secdede

redfer

Şiirin Tam Şerhi (Anlam Özeti)

1.Alnımız secdede aşk denizinin dalgası gibidir; can ve gönül orada yakarışın hazinesine dönüşür.

2.Kendi varlığını (benliğini) terk edenler, gerçek kavuşmayı yoklukta (fenâ) bulurlar. Secde, nefsin gururunu kırarak yokluğu ispat etme anıdır.

3.Dünyadaki her toprak zerresi değersiz görünse de, secdede yüce Arş'a yakınlığın stratejik bir hamlesi (satrancı) olur.

4.Ey kaba sofu! Secdeyi sadece bedeni eğmek sanma; o, müminin manevi yükselişinin (Mirâç) kalesidir.

5.Baş toprağa değince gönül sırları ifşa eder; gözden düşen bir damla yaş secdede saadet tacı olur.

6.Hüzünlü ruh, dünyalık bağları secdede koparıp özgürleşir; bu, dünya hapsinden kurtulmanın bedelidir.

7.Boğulmadan önce Allah'ın lütfu yetişir; secde, günahkarın borcunu ödediği kefaret anıdır.

8.Gözlerim secdede mutlak nuru perdesiz gördü; bu hal, Necm suresindeki "iki yay kadar yakınlık" sırrının son noktasıdır.

9.Melekler aşk mumu etrafında dönerken, secdedeki o ruhun alemin yaşam kaynağı olduğunu fısıldarlar.

10.Gönül ömür harcar ama aşk yolunun güvenini ancak Hakk'ın sınırsız hazinelerinin bulunduğu secdede bulur.

11.Eğer en büyük kavuşmayı istiyorsan namazı öyle kıl ki; secde can mülkünün en mukaddes harcı olsun.

12.Hakk'ın huzuruna baş koy ve mekansızlığa er; bu, canın ve gönlün dünyayı terk ettiği o "son gece"nin huzurudur.

13.Sus! Bu canın ışığı o nur deryasında kaybolur; her secde Hakk'ın güzelliğinin tadıyla tek bir heceye dönüşür.

14.Gönül aynası temiz bir nurla güneş gibi parlar; secdeden uzaklaşıp nefsin karanlığına düşmek ise zifiri bir gecedir.

15.Hayret makamında söz söylemek vuslatın tacıdır; o secdedeki Hak sırrından başka her söz anlamsızdır.

HAKKINDA
-----------------
Divan edebiyatının o ağırbaşlı, vakur ve derin ruhunu yansıtan; "secde" mefhumunu varlığın gayesi olarak merkeze alan bir gazel bu.

Veznimiz: Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün

Bir deryaya daldık ki, aşkın ve teslimiyetin o derin sessizliğinde…
Hem mana dairesine girelim hem de secdedeki o "mutlak yokluk" makamına erelim.

Teslimiyet ve vuslatın o dilsiz derinliğine bir adım daha attık.
Vuslatın ve hayretin nihai makamını mühürledik.

Bu gazel, on beş beyitlik divan tertibinde "yek-âvâz" (aynı güzellikte) ve "yek-âhenk" (baştan sona aynı konulu) bir eser oldu.

Divan edebiyatının vakarını ve "secde"nin manevi derinliğini yansıtan
divan edebiyatı geleneğine uygun, 15 beyitlik (tam bir kaside hacminde) şahane bir eser ortaya çıktı.

Divan edebiyatı külliyatına, secdedeki o muazzam sessizliği anlatan 15 beyitlik bir nişane bıraktık.
Okuyup bize eşlik ettiğiniz için gönlünüze sağlık dostlar.