Bize Öğretilenler Şiiri - Serpil Koçar

Bize Öğretilenler

Biz nasıl mı büyüdük?
Bize birçok şey öğretildi
Büyüklerimiz tarafından.
Annelerimizden, babalarımızdan.

Kız çocuğu çok konuşmaz denirdi,
Başını eğ, ağır yürü…
Sağına soluna bakma,
Hızlı yürü,
Çabuk var gideceğin yere.

Korkardık biraz,
Bir söz söylemeden önce
İçimizde bir çekinceme olurdu.
Ama bir şey daha öğretildi bize…
Bugün dönüp bakınca
Anlıyorum ki
O da çok kıymetliymiş.

Bize edep öğretildi,
Bize haya öğretildi.
Bir büyüğün eli
Sadece saygıydan değil
Dua almak için öpülürdü.

Bir söz vardı eskiden,
Büyüklerimiz sık sık söylerdi:
Su küçüğün, söz büyüğün.
Biz de yavaş yavaş öğrenirdik
Nerede susulur,
Nerede dinlenir,
Nerede bir büyüğün sözü
Baş tacı edilir.

Yaşlılara yardım edilmesi gerektiğini
Onların elinden tutmanın
Bir insanlık borcu olduğunu öğrendik.
Sofrada çok konuşulmazdı,
Lokma alınmadan önce
Bir Besmele çekilirdi.
Yemek bitince
Sessizce eller kaldırılır,
Allah bereket versin denirdi.
Sofradan kalkmanın da
Bir adabı vardı.

Bayram sabahları erkenden kalkılırdı,
Yeni kıyafetlerin kokusu
Evlerin içinde dolaşırdı.
Arefe gecesi
Ellere kınalar yakılırdı,
O kına sadece süs değil
Bir bayram hatırası olurdu.

Arefe günü
Ölmüşler unutulmazdı.
Mezarlar ziyaret edilir,
Sessiz dualar bırakılırdı
Toprağın başına.

Kapılar çalınırdı bayram sabahı,
Komşular birbirine uğrardı.
Hoş geldiniz demek
Bir nezaket değil
Bir gelenekti.
Eve gelen misafire
Bir bardak çay koymayı,
Bir tabak ikram uzatmayı öğrendik.

Selam vermeyi öğrendik,
Selamünaleyküm demenin
Bir kapıyı değil
Bir gönlü açtığını öğrendik.

Komşunun kapısını çalmayı,
Bir tas çorbayı paylaşmayı öğrendik.
Çünkü kulağımızda hep o söz vardı
Komşusu açken tok yatılmaz.
Bir lokma ekmek
Bazen iki eve bölünürdü.

Bir evden acı haberi gelince
O eve yemekler taşınırdı.
Komşular sessizleşirdi o günlerde.
Televizyonlar kısılır,
Kahkahalar ertelenirdi.
Matem var, yasları var denirdi mahallede,
Acı hep birlikte taşınırdı
Dert olunca birlikte susmayı öğrendik.

Şimdi bazen bakıyorum indanlara…
Bayramlar eskisi kadar bayram değil.
Kapılar eskisi kadar çalınmıyor.
Selamlar azaldı,
Sofralar küçüldü.
Evler büyüdü ama
Kalpler biraz daraldı sanki.

Belki korkarak büyümek doğru değildi,
Belki bazı sözler
Çok ağırdı çocuk kalplerimiz için.
Ama yine de
İyi ki bazı şeyler öğretildi bize.

Çünkü insanı insan yapan
Sadece özgürlük değildir.
Biraz saygı, biraz edep,
Biraz merhamet gerekir.

Ve biz
Bütün o öğretilerin arasında
Şunu öğrendik:
Bir kapıyı çalarken selam vermeyi,
Bir büyüğün duasını almayı,
Bir misafire yer açmayı…
Ve en çok da
İnsan kalmayı öğrendik.