Avram 17 Şiiri - Bayram Kaya

İbrahim Mısırda mal, mülk zengini olarak çıktıktan sonra “Sen milletlerin babası Abraham olacaksın” diye müjdelenmişti!

İbrahim 'den İshak ‘a, İshak ’tan Yakup 'a; Yakup ’tan Yusuf ’a ve sonrasına devir eden İbrahim ‘in El ‘i olan Rabb; El mülktü. İbrahim ’in Rabbi El ’den pay alacağına iman eden kişiler şimdiden geri millet olarak cem ediliyordu.

Hatta İbrahim ’in El ‘i başka El ‘in malı mülkü olmuş köle insanlara bile İbrahim ’i baba yapıyordu. “Seni birçok milletlerin babası yapacağım” diyordu. Millet olmanın özü İbrahim 'in kişi tanrısı Rab be (efendiye), milletlerin rabbi diye inanmaktı.

El kişinin koruyucusu ve kişinin gözetici olan İbrahim 'in tanrısıdır. El İbrahim ’e bir kaç kes Mal mülk vermişti.

Hikayenin ilki Avram ’ın Harran ’da edindiği mal ve uşaklarla birlikte Mısır 'a gidip çeşitli hayvanat sürüleriyle ve dört kralı Dan’ aya kovalayacak kadar 318 kişilik asker sahibi olarak Mısırdan geri dönmesinin hikayesidir.

Avram ’ın kardeşim diye tanıttığı karısı Sarayı Firavun alır. Firavun Sarayın hatırına Avram ’a davar, sığır, erkek ve dişi eşeklerle, erkek ve kadın köleler, deve sürüsü verir. Malları öylesine çoktu ki yeğeni Lut ile yan yana yaşayamadılar.

Bunlar mal mülk sahibi olmanın meşruiyetini vurgulamak için köleci mantığa göre izah edilen şans denen köleci olguları zenginliğe kaynak göstermeydi? Oysa firavun nasıl zengin olmuştu? Bu da bir başka açmazdı.

Mısıra gitmezden önce Beyt EL ile Ay kenti arasında çadır kurduğu yerdeki sunakta Rab ba yakardı.

Kolektif emeğin mal mülk olarak birikimlerini bu anlatımlardaki gibi bir şekilde sahiplenilmesini Rabb ‘ın lütfu gibi sunan İbrahim bu lütfa yani aslında servetin gizli öznesi olan kolektif emeğe yakarıyordu.

İbrahim 'in kendisinin de vakıf olmadığı kolektif güç olma gerçeğini, Rabb diye tanımlayan şaşırtma mantığına İbrahim de uyuyordu.

İkincisi de Abraham ’ın Gerar Kralı Abimelek tarafında mal mülk sahibi kılınmasıdır. Üçüncüsünde de sünnet edilen Gerar erkeklerinin savaşma ve hareket etme yeteneği kısıtlanmıştı. Erkeklerin kılıçtan geçirilmesi ile çoluk, çocuk, kadın, mal ve mülkün üzerine çöken İbrahim, böylece ganimet yolu ile tekraren mal mülk sahibi olmuştu.

Bu hikaye kanımca o güne gelmiş olan toplumun geçmişteki ve o günlerdeki köleci kolektif muhayyilesiyle ortaya karışık anlatılıyordu. Belirsizler zengin olmayla anlatılıyordu.

Sünnet ibrahim 'i millet için İbrahim 'e ve onun kişi Rabbi olan El 'i tasdik ve El 'e iman içindi. Eğer İbrahim 'in Rabb ı El 'e inanıyorsanız, sünnet olacaktınız. Böylece İbrahim 'i millet olacaktınız.

Yard. 17-13 Rabb: “Bedeninizdeki bu belirti (sünnet), sonsuza dek sürecek anlaşmamın alameti olacak” diyordu.

İbrahim sünnetsizdi. Dense de Yaradılış 17-24 de İbrahim ‘in 99 yaşında sünnet olduğu söylenir. İbrahim kendisine mal mülk veren El 'e inanıyordu. İnanç sünnetten, şeriattan önce geliyordu. Sünnet olma şeriattı. Yani sünnet millet-i olan bir anlayıştı. Sünnet millet-i anlayış içinde tutulan bir yoldu, denir.

Bu nedenle İbrahim i inancı, şeriat ten önce kabul eden hristiyanlar, inanç şeriattan önce gelir diyerek sünnet olmazlar. Bk. Muazzez İlmiye Çığ İbrahim bahsi.