Mış gibi hukuk Şiiri - Kemal Tekir

"Mış "gibi hukuk

Türkiye son yıllarda,özelikle 2017 referandumuyla yapılan,tek adam rejimine geçtikten sonra,
AYM,AİHM kararlarını tanımayan,uygulamayan bir süreci yaşamaktadır.

"Mış" lı "muş" lu duyumlarla, gizli tanık iftira ve kumpaslarıyla,özellikle muhaliflerin, aydınların,
gazetecilerin şafak operasyonlarıyla tutuklandığı,
"Hukukun üstünlüğü ilkesinin"
açıkça rafa kaldırıldığı,
"Kayıt dışı hukuki" koşulların kıskacındadır.

Yeni yönetimde kuvvetler ayrılığı,yasama,yürütme yargı erklerinin tarafsızlığı ve bağımsızlığı fiilen işlemez hale gelmiş sistem tıkanmıştır.
İktidar her alanda tam bir güç zehirlenmesi yaşamaktadır.

Yürütmenin herşeye hakim olduğu, hsk ve yüksek mahkeme üyelerini atadığı,
İktidarını sürdürmek için,muhalefeti ablukaya aldığı zorlu bir süreçten geçiyoruz.

Birkaç gizli tanığın iftiralarıyla tutuklanıp,malvarlıklarınıza el koyulması,(yargısız infaz) izlenimi bırakmaktadır.
Tutuklanan kişiler bu suçlardan aklansa bile uğradıkları hak kayıpları,itibar süikastleri.yeniln maddi manevi kul hakları nasıl telafi edilecektir.?

Olası iktidar değişiminde İktidar ayarını bozduğu adalet kantarında,tartılmaya razı olur mu acaba?

Çözüm önerileri

Hukukun Üstünlüğünü Gerçek Anlamda Tesis Etmek

Anayasal Bağlayıcılığın Tartışmasızlığı
AYM kararlarının tüm organlar için bağlayıcı olduğu hükmü, yaptırıma bağlanmalıdır.
AYM ve AİHM kararlarını uygulamayan kamu görevlileri için açık disiplin ve cezai sorumluluk düzenlenmelidir.
“Kararı tanımama” fiili anayasal suç kapsamına alınmalıdır.

Yargı Bağımsızlığı ve HSK Reformu

HSK’nın Yeniden Yapılandırılması

HSK üyelerinin tamamının yürütme etkisiyle belirlenmesi yerine:
Barolar
Yargı mensupları
Akademi
Meclis’te nitelikli çoğunluk
tarafından seçilen çoğulcu bir model kurulmalıdır.
Görev süresi güvence altına alınmalı, siyasi baskı mekanizmaları kaldırılmalıdır.

Yüksek Yargı Atamalarında Şeffaflık

Objektif kriterler (kıdem, akademik birikim, mesleki liyakat)
Adayların kamuya açık mülakatları
TBMM’de nitelikli çoğunluk şartı

Gizli Tanık Müessesesinin Sınırlandırılması

Reform Önerileri:

Gizli tanık beyanı tek başına tutuklama nedeni olamamalıdır.
Mutlaka maddi delille desteklenmelidir.
Savunma makamının sorgulama hakkı etkin şekilde sağlanmalıdır.
Kötü niyetli tanıklıkta ağır cezai,mali yaptırımlar uygulanmalıdır.

Tutuklama Rejiminin Yeniden Düzenlenmesi
Tutuklama ceza değildir, tedbirdir.

Somut Düzenlemeler:

Tutuklama için “somut kaçma şüphesi” ve “delil karartma riski” net tanımlanmalıdır.
Alternatif tedbirler (adli kontrol, elektronik kelepçe vb.) öncelikli hale getirilmelidir.
Uzun tutukluluk süreleri anayasal güvenceyle sınırlandırılmalıdır.

İtibar ve Hak Kaybı Tazmin Mekanizması

Öneriler:

Beraat eden kişilere:
Otomatik maddi tazminat
Kamuoyuna açık resmî özür
İtibar iade mekanizması
Mal varlığına el konulan ancak suçsuz bulunan kişilere:
Faizli iade,tazminat hakkı
Ticari kayıp telafisi
Bu sistem kurulmazsa hukuk, korku aracına dönüşür.

Kuvvetler Ayrılığının Yeniden Tesisi

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri sınırlandırılmalı.
Meclis’in denetim mekanizmaları (gensoru benzeri araçlar) yeniden etkinleştirilmeli.
Bütçe denetimi gerçek anlamda parlamentoya geçmeli.
Sayıştay raporları sansürsüz yayımlanmalı.

Siyasi Ahlak Yasası

Mal beyanlarının kamuya açık olması
Siyasi etik kurulu (bağımsız)
Görevden ayrılan kamu görevlileri için soğuma süresi
Kamu ihalelerinde tam şeffaflık

Geçiş Dönemi Adaleti (Olası İktidar Değişimi İçin)

Öneri:

Bağımsız Hakikat ve Adalet Komisyonu
Yargı mensuplarının toplu tasfiyesi değil, bireysel sorumluluk incelemesi
Siyasi intikam değil, kurumsal reform
Çünkü intikam döngüsü yeni bir otoriterlik üretir.

Etik ve Ahlaki Zemin

Hukuk sadece norm değildir, zihniyettir.
Toplumda:
Masumiyet karinesi kültürü
Linç kültürünün reddi
Medya sorumluluğu
Hukuk okuryazarlığı
yaygınlaştırılmalıdır.

Sonuç
“Mış gibi hukuk”tan çıkış:
Bağımsız yargı
Güçlendirilmiş parlamenter denge
Şeffaflık
Tazmin ve hesap verebilirlik
Rövanşsız ama hesap soran bir geçiş konusunda milli mutabakat ,
Hukukun üstünlüğü ilkesinin kayıtsız ,şartsız,amasız,
fakatsız hayata geçirilmesidir.

Kemal Tekir
Halkın hak kın sesi.