Boyun Eğmenin Anatomisi

Firavun’u okurken gülerdim eskiden,
“Bu kadar kalabalık nasıl susar?” derdim,
Bir adam nasıl olur da
binlerin omurgasını tek hamlede büker?

Meğer mesele güç değilmiş,
alışkanlıkmış.
Zincir demirden önce zihne vurulurmuş.

Bir gün ekmeğini verirsin,
ertesi gün sesini alırsın.
Önce korkuyu öğretirsin,
sonra korkudan doğan itaati kutsarsın.

Kalabalıklar aptal değildir,
yorgundur.
Sorgulamaz çünkü
sormanın bedelini ezbere bilir.

Firavun bağırmaz,
fısıldar.
“Ben olmazsam kaos olur” der,
“Ben gidersem aç kalırsınız.”

Ve halk,
özgürlüğü açlığa,
onuru güvenliğe takas eder.

Boyun eğmek bir anda olmaz,
damla damla öğretilir.
Önce susarsın,
sonra alışır,
en sonunda savunursun seni ezen eli.

Firavun ölmez,
sadece isim değiştirir.
Taht gider,
zihniyet kalır.

Ve ben artık biliyorum:
Bir adam binleri yönetmez,
binler bir adamı büyütür.

Firavun’u yaratan saray değil,
secde eden omuzlardır.