Ekstrem Şiir Denemeleri 7- Lipogram Yöntemi

Osman Akçay
201

ŞİİR


197

TAKİPÇİ

Ekstrem Şiir Denemeleri 7- Lipogram Yöntemi

Önsöz: Âşık Mahmut Çelikgün tarafından kaleme alınıp tarafıma hediye edilen bu şiirde dudağa değen hiçbir ses ‘b, f, m, p, v’ kullanılmamıştır. Şiiri dudaklarınız arasına bir kürdan koyup da okuyabilirsiniz.

LEBDEĞMEZ

Akçay Hoca şiir yazar
Gönderir Antolojiye
Dize dize, azar azar
Gönderir Antolojiye

Haiku der, hece sayar
Çok şiire çeker ayar
En sonuna nokta koyar
Gönderir Antolojiye

Kendi dostluğu görür kâr
Dilinde yoktur ahu zar
Hal hatır sorar yadigâr
Gönderir Antolojiye

Ankara'da o şen hane
Sözcükleri tane tane
Tenkit yazar çok şahane
Gönderir Antolojiye

Şiirlerden halı serer
Gelir gönüllere girer
Akçay Hoca kültür derer
Gönderir Antolojiye

Tek tek üyeleri gezer
A'dan Z'ye sözcük dizer
'En uç’ dener şekil çizer
Gönderir Antolojiye

Günlük listeleri tarar
Yeni şair, şiir arar
Dostluk, arkadaşlık kurar
Gönderir Antolojiye

Atış dedi işte ayak
Her şiire zordur uyak
Üyelere geçer kıyak
Gönderir Antolojiye

Çelikgün açar gözünü
Görür gerçeğin izini
Uzaktan gülen yüzünü
Gönderir Antolojiye

Âşık Mahmut Çelikgün

10.07.2020

Osman Akçay
Kayıt Tarihi : 11.7.2020 14:33:00
Şiiri Değerlendir
Hikayesi:


Hepimizin şuanda içerisinde yer aldığımız edebiyatın dışında günümüzde deneysel edebiyat diye bir yeni tür gelişmeye başladı. Deneysel edebiyat, geleneksel edebiyatın tekdüzeliğinin kalıplarını postmodernist bir bakış açısıyla kırmak ister. Yapılamaz deneni yapmayı kanıtlamayı hedefler. Deneysel metinler bir buluş gibidir ve sürekli yeni yöntemler arar. Nasıl elektriğin keşfi herkese faydalı bir buluş iken bazı buluşların ise hiç kimseye bir yararı dokunmamıştır. Deneysel edebiyatta öyle bir şeydir. Ülkemizde deneysel edebiyat metinleri az da olsa yapılmaktadır. Ancak deneysel şiir örnekleri hemen hemen yok gibidir. Deneysel şiir; matematik, satranç, mantık gibi başka bilimlerden formlar ödünç alarak edebi alanı genişletmek ister. Ben aynı zamanda bir satranç antrenörüyüm ve matematik en sevdiğim bilim dalıdır. Sözcüklerle satranç taşları ile oynar gibi oynamak, sözcükler üzerinde ince matematik hesaplamaları yapmak ve sonuçlarını görmek en büyük hobilerim arasındadır. Deneysel şiir yazmak kadar yapılan çalışmayı paylaşmak da cesaret ister. Alışılmadık özellikte olan bu tür çalışmalar kimse tarafından beğenilmeyecek de olabilir. Haiku, senryu, jisei ve tanka tarzı şiirler deneysel şiirin en eski örnekleri sayılabilir. Günümüzde pangram, palindrom, anagram, lipogram, alfagram, kartopu, eriyen kartopu, S+7, N+7, alfabeyi kullanma, tutuklu kısaltması ve akla gelmeyen daha birçok teknik deneysel edebiyat biliminin bir parçasıdır. Haiku, senryu, jisei ve tanka tarzı 200’ün üstünde şiir yazdıktan sonra antoloji’de deneysel edebiyata ilişkin bazı çalışmalarımı Ekstrem şiir denemeleri olarak paylaştım. Ekstrem Şiir Denemelerim 1-Tam Palindrom Şiir'dir. Bu şiirin her dizesi düzden veya tersten aynı şekilde okunmaktadır. Ekstrem Şiir Denemelerim 2-Pangram Şiir (haiku)'dur. Bu şiirde alfabemizdeki 29 harf en az bir kere kullanılmak suretiyle toplam 38 harf bulunmakta olup şiir 5-7-5 ölçüsü ile haiku bir şiir olarak kaleme alınmıştır. Ekstrem Şiir Denemelerim 3-Acımasız Anakronik'tir. Bu şiirdeki sözcüklerin tamamı 'a' ünlü harfi ile başlatılarak ekstrem bir asonans örneği verilmiştir. Ekstrem Şiir Denemelerim 4-Anagram Şiir'dir. 14'lü hece ölçüsü ile kaleme alınan bu şiirin her dizesinde bir sözcük anagram olarak kullanılmıştır. Ekstrem Şiir Denemelerim 5-Sonsuz Aşk-Resim Şiir'dir. Bu şiirde tarihte yer alan bilindik tüm ölümsüz aşkları şiirle oluşturduğum bir tabloda tasvir etmek istedim. Ekstrem Şiir Denemelerim 6- Bıçak/ Kartopu Yöntemi’dir. Bu şiirde hem kartopu hem de eriyen kartopu yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Bu yöntemler şiirin her dizesinin bir önceki dizeye göre bir harf artması veya azalması yöntemleridir. Deneysel edebiyatta kullanılan bir diğer teknik ise lipogram yöntemidir. Lipogram, bir ya da birkaç harf hiç kullanılmadan bir metin yazma tekniğidir. Bu tekniğin en ünlü eseri, George Perec’in Kayboluş adlı kitabıdır. Aslında deneysel edebiyatın bir parçası olan lipogram yöntemi bizim Âşık geleneğimizde hep var olan bir yöntemdir. Bu yönteme ‘dudakdeğmez’ veya ‘lebdeğmez’ denir. Halk Ozanımız Âşık Mahmut Çelikgün'ün profil sayfamda yayınlayıp şair sayfama almam yönünde mesaj gönderdiği şiir lebdeğmez tekniği ile yazılan bir şiirdir. Bu çok zor teknikle yazılan şiiri bana hediye ettiği için kendisine şükranlarımı sunuyorum. Sağ olsun var olsun. Kendisinden Allah razı olsun. Lebdeğmez’de âşık konuyu bilmez. Konu o anda verilir. Hem konuya uygun olacak hem kafiyeli olacak hem de dudağa değen harfler kullanılmayacaktır. Bir âşık o an doğaçlama olarak bir kıta söyler. Karşısında en az kendi ayarında başka bir âşık bu kıtaya karşılık verir. Bu karşılığı ancak duyunca öğrenebilirsiniz ve sadece bir kez bunu dinleme şansınız vardır. Yani duymadım, bir daha tekrar eder misin deme şansı yoktur. Önceden hazırlık yapmak, kopya çekmek, şiiri ezberleyip tekrar etmek vb. şansı da yoktur. Her iki âşık da duygularını o an şiire dökerler. Bir de ağızlarda birer iğne olmak zorundadır. Halk edebiyatımızda saz şairleri arasındaki atışmalar, taşlamalar gibi karşılaşmalarda âşıklar söyleyecekleri dörtlüklerde dudak seslerinden ‘b, f, m, p, v’ harflerini kullanamazlar. Kullanırlarsa iğne hemen dudaklara batacaktır. Âşık olunmaz, âşık doğulur belki de. Dudaklara iğneler bata bata kâmil bir âşık olunabilir. Daha sonra ise o dudaklar uzun hava çalar ağlatır bizi. Türkü söyler oynatır bizi. Ozan sazı alır eline. Vurdukça sazın teline kendi ruh haline göre alır bizi diyar diyar, duygu duygu gezdirir. Bu tür şiirler doğaçlama olduğu için o an kayıt olmazsa çoğunlukla kaybolup gider. Ben de Kıymetli Üstadıma naçizane bir güfte yazıp hediye etmek istedim. İnşallah şiirimi besteleyip bağlaması ile seslendirir. Saygılarımı sunarım.

Yorumunuz 5 dakika içinde sitede görüntülenecektir.
  • Feyza Akçay
    Feyza Akçay

    Lebdeğmeze ilk kez tanık oldum. Oldukça farklıydı tebrikler

  • İlyas Ateş
    İlyas Ateş

    Çok Güzel dizeler beğendim
    Tebrik ederim selamlar

  • İlyas Ateş
    İlyas Ateş

    Çok Güzel dizeler beğendim
    Tebrik ederim selamlar

  • Bedri Tahir Adaklı
    Bedri Tahir Adaklı

    Atış dedi işte ayak
    Her şiire zordur uyak
    Üyelere geçer kıyak
    Gönderir Antolojiye

    AMAN ANT. KÜSTÜRMEYELİM

    TEBRİKLER

  • Erhan Arıkan
    Erhan Arıkan

    Çok güzel bir yapıt olmuş Aşık Mahmut Çelikgün bey ve siz Osman Akçay beyibyebrik ederim

TÜM YORUMLAR (15)